5.1 Inleiding

Duitsland kent strikt genomen geen preventieve herstructureringsprocedure omdat een vroegtijdige herstructurering in Duitsland enkel mogelijk is wanneer het bestuur verzoekt om opening van een formele insolventieprocedure (die kan eindigen in de vereffening van het vermogen van de vennootschap). Door middel van een akkoord, al dan niet voorafgegaan door een Schutzschirm,1 is het mogelijk de schulden van de vennootschap te herstructureren teneinde liquidatie te voorkomen. De Duitse wetgever heeft bewust voor deze constructie gekozen en niet voor een herstructureringsprocedure buiten een formele insolventieprocedure. De Duitse wetgever had hiermee hetzelfde doel voor ogen als de Europese wetgever met de richtlijn betreffende herstructurering en insolventie, te weten vennootschappen in financiële problemen de mogelijkheid geven vroegtijdig te herstructureren. Het is derhalve interessant, hoewel kan worden betwist of de Duitse procedure voldoet aan de Richtlijn, de akkoordprocedure in Duitsland te onderzoeken. In de Duitse wetgeving en literatuur wordt namelijk uitgebreid aandacht besteed aan de positie van aandeelhouders en hun rechten binnen de procedure. Dit contrasteert met de Nederlandse en Engelse preventieve herstructureringsprocedures. Waar relevant voor de positie van aandeelhouders, betoog ik welke onderdelen uit de Duitse procedure inspiratie bieden voor het Nederlandse recht.

In uitzonderlijke situaties mogen rechters ook buiten de akkoordprocedure om, op grond van het vennootschapsrecht, ingrijpen in de rechten van aandeelhouders. Deze mogelijkheid komt allereerst aan de orde (par. 5.2). Vervolgens zet ik de ontwikkelingen in de Duitse wetgeving uiteen en de verhouding tot de Richtlijn (par. 5.3). Daarna komt de akkoordprocedure in combinatie met een Schutzschirm aan bod (par. 5.4). De focus ligt op de positie van aandeelhouders binnen de procedure en de mogelijke wijziging van hun aandeelhoudersrechten.