5.4.3.3 Overige (onredelijk bezwarende) bedingen: rechtsgevolgen beëindiging

In deze paragraaf worden de beëindigingsbedingen in ISP-overeenkomsten getoetst aan de open norm van art. 6:233 sub a BW voorzover ze betrekking hebben op de rechtsgevolgen van beëindiging.

Voorzover het voor de afwikkeling van de beëindiging van de ISP-overeenkomst noodzakelijk is, blijven de algemene voorwaarden de betrekking tussen ISP en klant beheersen. Een dergelijke bepaling is niet noodzakelijk omdat dit ook uit de wet kan worden opgemaakt.1 Deze bepalingen zijn echter niet overbodig en ter verduidelijking aan de klant aan te bevelen. Bijvoorbeeld de zin 'beëindiging van deze leden overeenkomst laat de rechten die u of CIS toekomen onverlet' in art. 8 van de algemene voorwaarden van Compuserve. Dit beding geeft de klant duidelijkheid over de afwikkeling van de rechtsverhouding na beëindiging van de overeenkomst.

Door ontbinding worden over en weer bestaande vorderingen — onmiddellijk en in het geheel — opeisbaar, bepalen sommige ISP's. Hier is sprake van een redelijk beding omdat dit aansluit bij de wettelijke regels omtrent ontbinding. Of de klant aansprakelijk is voor door de ISP geleden schade die is ontstaan door de ontbinding zal afhankelijk zijn van de omstandigheden van het geval.2

Aangezien de prijs een kernbeding is van de 5P-overeenkomst, is het redelijk dat de klant de vergoedingen tot aan het moment van beëindiging van de overeenkomst dient te voldoen. Zeker indien sprake is van een toerekenbare tekortkoming van de klant en daardoor de 5P-overeenkomst is beëindigd.

Een ISP kan een redelijk belang hebben bij opzegging van de domeinnaam. Achter de dommeinnaam zit een nummerreeks die netwerkcomputers in staat stelt om het adres van de server van de ISP te bepalen waar de website met de betreffende domeinnaam wordt gehost. Dit nummer behoort tot een aan de ISP toegewezen serie van nummerreeksen. Het is daarom redelijk gezien de beperktheid van de serie van nummerreeksen van de ISP om de domein-naam op te zeggen en daarmee het nummer vrij te krijgen voor een andere domeinnaam. Uiteraard betekent dat niet dat de domeinnaam in letters verdwijnt. De klant kan dezelfde domeinnaam via een andere ISP aanvragen. Deze krijgt dan een ander nummer. In sub c van art. 13 van haar algemene voorwaarden bepaalt Vuurwerk:

Dit beding is onredelijk bezwarend op grond van art. 6:233 sub a BW. Een domeinnaam blijft gebonden aan een klant en een klant moet de mogelijkheid hebben om de domeinnaam mee te nemen naar een andere ISP. In het geval van Vuurwerk kan uit het beding in art. 11 worden opgemaakt dat de klant een overeenkomst met de SIDN heeft gesloten.3 Vuurwerk kan de domein-naam wel opzeggen bij ontbinding van de overeenkomst.

@Home, een kabel-ISP, heeft een bepaling met betrekking tot de gevolgen van beëindiging opgenomen in art. 13 lid 4.4 Wanneer het ter beschikking stellen van het kabelmodem door @Home een huurovereenkomst betreft dient bij beëindiging van de overeenkomst het kabelmodem te worden teruggegeven aan @Home.5 Indien het kabelmodem niet wordt geretourneerd of zich niet meer in goede staat bevindt anders dan door normale slijtage, is het redelijk dat de waarde van het modem op de klant wordt verhaald. Indien het modem in goede staat aan de ISP wordt geretourneerd ontvangt de klant de door hem betaalde waarborgsom terug.

De klant mag gedurende de overeenkomst gebruik maken van de ter beschikking gestelde software. Zodra de ISP-overeenkomst is beëindigd heeft de klant geen gebruiksrecht meer met betrekking tot de hem door de ISP ter beschikking gestelde software. Hoe de ter beschikking gestelde software door de klant kan worden vernietigd is echter niet duidelijk evenals hoe een klant zijn ISP in de gelegenheid kan stellen om de software te vernietigen. Indien de sofware op cd-rom aan de klant ter beschikking is gesteld, kan de cd-rom worden vernietigd. Een kopie van de software op de computer van de klant is dan echter niet vernietigd. Daarnaast kan de software via de website van de ISP aan de klant ter beschikking zijn gesteld. Vernietiging van de software is dan niet mogelijk, er kan slechts sprake zijn van verwijdering van de software van de PC van de klant. Het beding in art. 14 lid 5 van de algemene voorwaarden van Chello dat spreekt van vernietiging is echter redelijk.6

Gegevensbestanden zijn de door de ISP verzamelde gegevens, zoals adresgegevens, betreffende de klant.7 Duidelijk is waarom de ISP deze gegevensbestanden van de klant na beëindiging van de ISP-overeenkomst wil behouden. Denk aan de situatie dat na beëindiging van de relatie de ISP wordt aangesproken door iemand die op de website van de ex-klant werd beledigd met het verzoek om de naam van de betreffende klant te overleggen. Een klant heeft er echter geen belang bij indien de ISP de gegevensbestanden behoudt. Een dergelijk beding is onredelijk bezwarend.

Planet heeft art. 9 van haar algemene voorwaarden gewijd aan de dienst email.8 In lid 2 bepaalt zij dat het door de klant gebruikte e-mail-adres onder het Planet Internet domein, alsmede de gebruikersnaam eigendom blijven van Planet Internet. Dat de ISP rechthebbende is en blijft van een e-mail-adres van de klant is aannemelijk omdat achter de @ veelal de naam van de ISP staat en dat is een merk c.q. handelsnaam. Uit het e-mail-adres van een persoon kan dan worden opgemaakt met welke ISP die persoon een overeenkomst heeft gesloten. Indien een domeinnaam onderdeel uitmaakt van een standaardpakket van een ISP, valt de domeinnaam onder het domein van de ISP. Voor de domeinnaam van de klant staat dan de naam van de ISP die wederom een merk c.q. handelsnaam is. Het is redelijk dat zodra de ISP-overeenkomst is beëindigd, de klant geen gebruik meer kan maken van zijn e-mail-adres en zijn standaard domeinnaam. De overeenkomst heeft immers een einde genomen. Na beëindiging van de overeenkomst kunnen echter nog berichten op het betreffende e-mail-adres van de klant binnenkomen. Sommige ISP's bieden daarom de mogelijkheid om met betrekking tot de dienst e-mail de account nog een aantal maanden te laten doorlopen. Het is echter niet duidelijk in hoeverre Planet rechthebbende kan blijven op de gebruikersnaam. Planet verstaat onder gebruikersnaam de door de ISP aan de klant toegekende identificatiecode, bestaande uit een combinatie van letters en cijfers.9 Het is onduidelijk of er een recht kan rusten op een dergelijke gebruikersnaam. En zo ja, wie na beëindiging van de overeenkomst rechthebbende daarop blijft. Het is niet aannemelijk dat de ISP rechthebbende is van een gebruikersnaam die enkel bestaat uit een combinatie van cijfers en letters.

Indien de overeenkomst tussen ISP en klant is beëindigd is de klant gerechtigd een nieuwe overeenkomst met een ISP aan te gaan. Het is dan aan de ISP om te besluiten het aanbod van de klant te aanvaarden. In art. 8 regelt Compuserve bijvoorbeeld dat zij toestemming kan verlenen aan een klant om na beëindiging van de overeenkomst opnieuw gebruik te maken van Compuserve, en een nieuwe ISP-overeenkomst met Compuserve aan te gaan. Dit is echter een volstrekt overbodige bepaling in de algemene voorwaarden.