5.3.4.1 Modaliteiten

Het Umwandlungsgesetz kent drie vormen van splitsing: Aufspaltung, Abspaltung en Ausgliederung.

Voor splitsing gelden vrijwel dezelfde regels als voor fusie.4 Dit geldt onder meer voor het recht van schuldeisers om zekerheidstelling te verlangen.5 De vordering daartoe kan alleen worden ingesteld tegen de rechtsdrager die na de splitsing daarvan de hoofdschuldenaar is, niet tegen de rechtsdrager waarop de aanstonds te bespreken kruisaansprakelijkheid komt te rusten.6 De in de Zesde Richtlijn opgenomen regel dat bij splitsing maximaal 10% contanten mag worden bijbetaald, wordt in Duitsland niet toegepast bij de Ausgliederung. Bovendien wordt zij niet toegepast bij de Aufspaltung en Abspaltung door andere typen rechtsdragers dan AG en GmbH. Het Duitse recht maakt hiermee gebruik van de beperkte reikwijdte van de Zesde Richtlijn.7

Een bijzonderheid bij splitsing is, dat in het splitsingsvoorstel moet worden bepaald welke vermogensbestanddelen worden afgesplitst en naar welke verkrijgende rechtsdrager.8 Ten aanzien van de vermogensbestanddelen die in de splitsing worden betrokken, bestaat grote vrijheid. Het kan een gehele onderneming betreffen, of een zelfstandig onderdeel daarvan, maar het kan ook gaan om een of meer losse vermogensbestanddelen. Bij een Ausgliederung kan ook het gehele vermogen van de splitsende rechtsdrager overgaan.9

In 2007 is artikel 132 UmwG geschrapt. Toen die bepaling nog gold, bracht zij bij Abspaltung en Ausgliederung rechtsonzekerheid mee.10 De bepaling hield onder meer in: “Allgemeine Vorschriften welche die Übertragbarkeit eines bestimmten Gegenstandes ausschliessen oder an bestimmte Voraussetzungen knüpfen oder nach denen die Übertragung eines bestimmten Gegenstandes einer staatlichen Genehmigung bedarf, bleiben durch die Wirkung der Eintragung nach Artikel 131 unberührt.” Nu de bepaling is geschrapt, staat vast dat onoverdraagbaarheid van een goed geen belemmering vormt voor overgang bij Abspaltung of Ausgliederung, net als bij fusie en zuivere splitsing.

Een bijzonderheid die nog aandacht verdient, betreft Einzelkaufleute. Een in het handelsregister ingeschreven koopman met een eenmanszaak kan bij een Ausgliederung optreden, maar alleen als splitsende rechtsdrager.11 Deze mogelijkheid uit het Duitse recht laat zich vergelijken met de mogelijkheid die het Franse recht aan een EIRL biedt, om het EIRL-vermogen onder algemene titel in te brengen in een vennootschap.12 In de Duitse regeling kan de rol van verkrijgende rechtsdrager worden vervuld door een personenhandelsvennootschap of een kapitaalvennootschap, maar niet door een Partnerschaft of een andere koopman.13 De koopman die voor deze weg kiest, blijft gedurende vijf jaar voor de afgesplitste verbintenissen aansprakelijk.14 De Ausgliederung wordt door het handelsregister geweigerd, als duidelijk is dat de koopman meer schulden dan bezittingen heeft.15 Niet uitgesloten is dat privé-vermogensbestanddelen worden afgesplitst, want aangenomen wordt dat enkele opname van een vermogensbestanddeel in het splitsingsvoorstel voldoende is voor de vereiste Unternehmensbezogenheit.16