De civiele zitting centraal: informeren, afstemmen en schikken
Einde inhoudsopgave
De civiele zitting centraal: informeren, afstemmen en schikken (BPP nr. VIII) 2010/9.2.2.3:9.2.2.3 Geïntegreerde mediation
De civiele zitting centraal: informeren, afstemmen en schikken (BPP nr. VIII) 2010/9.2.2.3
9.2.2.3 Geïntegreerde mediation
Documentgegevens:
Janneke van der Linden, datum 14-04-2010
- Datum
14-04-2010
- Auteur
Janneke van der Linden
- JCDI
JCDI:ADS372696:1
- Vakgebied(en)
Burgerlijk procesrecht (V)
Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.
Een ander, wat minder bekend voorstel in Duitsland is geïntegreerde mediation (Trossen 2005a, 2005b, 2009; Trossen & Kppele, 2006). Hierbij past de rechter technieken en methoden van mediation toe bij het beproeven van een schikking met als doel de competitieve opstelling van partijen om te zetten in een cooperatieve opstelling (een spelwisseling). Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan gesprekstechnieken zoals actief luisteren, open vragen stellen, structureren van het gesprek, normaliseren, positief herformuleren, visualiseren en verhelderen. De rechter die de technieken en methoden van mediation toepast is bij geïntegreerde mediation geen aparte rechter, maar de rechter die ook vonnis wijst als partijen er samen niet uitkomen. Trossen (2009), de belangrijkste auteur op het vlak van geïntegreerde mediation in Duitsland, benadrukt dat het belangrijk is dat de rechter tijdens de zitting zijn rol als beslisser en zijn rol als bemiddelaar goed van elkaar scheidt (box 44).
Met geïntegreerde mediation is inmiddels wat ervaring opgedaan in de praktijk. Zo is geïntegreerde mediation toegepast door 21 familierechters in het arrondissement van Oberlandesgericht Koblenz tussen maart 2004 en juli 2005 nadat zij een opleiding hadden gevolgd in onder meer mediation, geïntegreerde mediation, familiepsychologie en conflictmanagement (Trossen, 2005b; Trossen & Kppele, 2006). De resultaten van dit project zijn positief (Trossen, 2005b):
een hogere tevredenheid van alle procesdeelnemers;
deelnemers voelen zich competenter om met conflicten om te gaan;
een betere communicatie en beter grip van de rechter op de methode geïntegreerde mediation;
meer teamwork bij de rechters;
minder akten, minder schriftelijke stukken, minder beslissingen op tegenspraak en meer schikkingen
Er zijn van dit project nog geen schikkingspercentages bekend. Dit initiatief lijkt tot op heden redelijk op zichzelf te staan.
Box 44: Trossen benadrukt het belang van een goede rollenscheiding
Trossen (2009) betoogt dat de twee rollen van de rechter (bemiddelaar en beslisser) niet concurrerend zijn, omdat beide rollen uiteindelijk tot conflictoplossing kunnen leiden. Wel is het volgens hem belangrijk dat rechter een duidelijke scheiding tussen de twee rollen aanbrengt. Als hij dat niet doet, kan dat irritaties oproepen. Dat is de reden waarom de rechter volgens Trossen (2009) tijdens het beproeven van een schikking zelf geen schikkingsvoorstellen moet doen. Dan zit hij immers in zijn rol als beslisser in plaats van bemiddelaar. De twee rollen kunnen elkaar aanvullen als de rechter op de eerste plaats zijn bemiddelende rol aanneemt en pas daarna — als duidelijk is dat partijen er niet samen zullen uitkomen — zijn rol als beslisser. In dat kader benadrukt Trossen (2009) ook het belang van een gepaste onderhandelingsomgeving. Een traditionele, formele setting in de rechtszaal benadrukt volgens hem sterk de rol van de rechter als beslisser, terwijl een ronde tafel meer zou passen bij zijn rol van bemiddelaar. Een ronde tafel zou daarom voor het beproeven van een schikking beter zijn.