Bewijsrecht in fiscale bestuurlijke boetezaken (FM nr. 180) 2024/14.4.2:14.4.2 Waarborgen van art. 6 EVRM: proportionaliteit vereist volle toetsing

Bewijsrecht in fiscale bestuurlijke boetezaken (FM nr. 180) 2024/14.4.2

14.4.2 Waarborgen van art. 6 EVRM: proportionaliteit vereist volle toetsing

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

De waarborgen van art. 6 EVRM houden onder meer in, dat de boeteling het recht heeft een oordeel te vragen van een onafhankelijke rechter over de aan hem opgelegde boete, in een procedure die voldoet aan de eisen van dat artikel.1 Zoals reeds is opgemerkt, vereist het EHRM in dit verband dat die rechter ‘full jurisdiction’ heeft, dat wil zeggen dat de rechter de bevoegdheid moet hebben om de opgelegde boete in alle feitelijke en juridische opzichten te vernietigen.2 Het criterium ‘full jurisdiction’ maakt geen duidelijk onderscheid tussen centrale stellingen, perifere stellingen en de strafmaat, maar knoopt aan bij de feitenvaststelling en de toepassing van het recht. Daaruit kan worden afgeleid dat de bevoegdheid van de rechter zich over alle mogelijke geschilpunten moet uitstrekken, waaronder de strafmaat.3 Voor wat betreft de strafmaat heeft het EHRM dat ook – buiten het kader van het criterium ‘full jurisdiction’ – bevestigd: de rechter moet (ook) zijn eigen oordeel kunnen vellen over de vraag of de boete proportioneel is.4

Het is echter niet noodzakelijk dat de rechter de hoogte van de boete altijd geheel zelfstandig moet kunnen bepalen. Een stelsel van wettelijk gefixeerde boetes kan door de beugel, mits aan enkele voorwaarden is voldaan.5 De belangrijkste voorwaarde is dat in de wettelijke regeling zelf al rekening is gehouden met het evenredigheidsbeginsel.6 Het EHRM lijkt van oordeel dat aan die voorwaarde kan worden voldaan door de ten onrechte onbetaald gebleven belasting als grondslag te nemen voor de berekening van de omvang van de boete.7 Een boete die wettelijk op 25 % van de ten onrechte niet geheven belasting wordt vastgesteld, is volgens het EHRM niet op voorhand disproportioneel.8

Opmerking verdient nog, dat ook op grond van art. 1 Eerste Protocol bij het EVRM een evenredigheidsnorm geldt. Daarmee zal echter niet snel strijd ontstaan, aangezien de boeteopleggende instantie een ruime beoordelingsmarge heeft.9

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.