7.3 Staat de EEX-Verordening forum non conveniens toe?

De opstellers van de EEX-Verordening hebben in zekere zin rekening gehouden met forum non conveniens-overwegingen. In het algemeen tracht de verordening rechtsmacht te verlenen aan de gerechten of het gerecht in een lidstaat waarmee een der partijen of het onderwerp van het geschil een nauwe band heeft. Zie bijvoorbeeld art. 2, art. 5 sub 3 en art. 22 EEX-Vo. Desondanks kan het zich in een concreet geval voordoen dat een geschil meer binding heeft met de rechtssfeer van een ander forum dan het forum dat door de EEX-Verordening als bevoegd is aangewezen. Laat ik een voorbeeld geven. Een Engelse Ltd. met statutaire zetel in Londen en werkelijke zetel in New York is uitgever van een internationaal tijdschrift. Het tijdschrift wordt in New York gedrukt en van daaruit in omloop gebracht, terwijl het ook afnemers in Nederland heeft. Wanneer iemand stelt in zijn goede naam te zijn aangetast door een publicatie in het tijdschrift en overweegt om een vordering tot schadevergoeding op basis van onrechtmatige daad in te stellen, kan hij hiervoor bij verschillende fora terecht: bij de Engelse rechter (art. 2 jo. 60 sub a EEX-Vo), de Nederlandse rechter (art. 5 sub 3 EEX-Vo; Erfolgsort) en vermoedelijk ook de New Yorkse rechter. Stel dat de Londense rechter wordt geadieerd, mag hij de behandeling van de zaak dan aanhouden en de eiser in de gelegenheid stellen om de zaak aanhangig te maken bij de New Yorkse rechter die zich in een geschiktere positie bevindt om de zaak te behandelen? Mag de Londense rechter zich forum non conveniens verklaren ten gunste van de New Yorkse rechter? En ten gunste van de Nederlandse rechter? Kortom, de vraag rijst of de EEX-Verordening toestaat dat een op basis van de verordening bevoegde rechter zijn rechtsmacht niet uitoefent, omdat hij van mening is dat de gerechten in een andere lidstaat (intra-communautair) of de gerechten in een niet-lidstaat (extra-communautair) geschikter zijn om over de zaak te oordelen. Deze vraag naar de compatibiliteit van het forum non conveniens-leerstuk met de EEX-Verordening staat in de volgende paragrafen centraal.