4.2.2 Het begrip 'benadeelde' in de Nederlandse Wam

Het hof staat een ruime kring van benadeelden voor. Anders A-G Janssens de Bisthoven, die opmerkt dat daardoor de strekking van de Benelux-Overeenkomst die in wezen op specifieke bescherming van het slachtoffer van een ongeval is gericht, zonder enige rechtvaardiging wordt uitgebreid. "Een zodanige uitlegging zou erop neerkomen dat de nationale wetgever, telkens hij zou menen iemand een eigen recht tegen de aansprakelijke voor het ongeval te moeten toekennen, een nieuwe categorie benadeelden in het leven zou kunnen roepen, die noch aan de eisen van de overeenkomst noch aan het doel beantwoordt."

Een voorbeeld van een dergelijke uitbreiding is te zien in de werkgever, die in art. 6:107a BW een eigen recht op schadevergoeding heeft gekregen jegens de laedens van zijn werknemer. Maar of geconcludeerd moet worden dat daarmee de eisen van de Benelux-Overeenkomst en het doel daarvan met voeten zijn getreden, betwijfel ik. Wat de doelstelling van de overeenkomst oorspronkelijk ook is geweest, de maatschappij en daarmee de eisen veranderen. Naast slacht-offerbescherming dient de Wam ook andere doelen, zoals die van juiste allocatie van schade ten gevolge van het gemotoriseerde verkeer. Men kan zich voorts afvragen wat het gevolg van de door de A-G bepleite beperkte uitleg van het begrip 'benadeelde' zou zijn. De regresnemers die niet onder dat begrip vallen, zouden dan toch - als het toepasselijk recht hen daartoe een titel geeft de aansprakelijke verzekerde kunnen aanspreken. En zou die dan niet toch een beroep op zijn verzekeraar kunnen doen?

Schultsz wijst er in zijn noot onder het arrest in de NJ - mijns inziens terecht - op, dat het arrest zwak gemotiveerd is. In de eerste plaats merkt het hof op dat het IPR terzake van het verkeersrecht in de Benelux geharmoniseerd is, omdat de drie lidstaten van de Benelux het Haags Verkeersongevallenverdrag 1971 hebben geratificeerd. Dat verdrag is evenwel niet op regresvorderingen van toepassing. In de tweede plaats lijkt hem de wet die op de verhouding tussen de gelaedeerde en de uitkeringsinstantie van toepassing is, eerder in aanmerking te komen om te bepalen of de uitkerende instantie als benadeelde aan te merken valt, dan de wet die de aansprakelijkheid beheerst. Voorts - en het zal in het licht van dit boek niet verbazen, dat ik mij daarbij van harte aansluit - vraagt hij zich af of ook communautair recht geen rol zou moeten spelen. Daarbij merk ik in het algemeen op, dat EU-recht - in dit opzicht - boven Beneluxrecht gaat. Er is geen bepaling aan te wijzen die toestaat dat bijzondere verdragen in dit opzicht door de Richtlijn worden gerespecteerd. De Richtlijn strekt zoals hiervoor in paragraaf 42.1 is betoogd, de rechtstreekse vordering uit tot allen "die recht hebben op vergoeding van door motorrijtuigen veroorzaakte schade".