9.6 Conclusies

Nadelige gevolgen door de toepassing van de foutenleer kunnen bij de belastingplichtige worden weggenomen door toekenning van een redelijke tegemoetkoming. Een belastingplichtige komt hiervoor in aanmerking, indien het herstel van de fout op basis van de foutenleer voor hem tot nadelige gevolgen, of anderszins tot een onredelijke uitkomst leidt. Bij de toekenning van de redelijke tegemoetkoming speelt geen rol wie de veroorzaker van de fout is. Evenmin speelt de aard van de fout een rol.

Zowel bij de beoordeling van de vraag of het herstel van de fout tot nadelige gevolgen leidt, als bij de bepaling van de redelijke tegemoetkoming, dienen niet alleen de voor de belastingplichtige nadelige gevolgen van het herstel van de fout, doch ook de voor- en nadelen die de belastingplichtige als gevolg van de onjuiste wetstoepassing heeft ondervonden, in ogenschouw te worden genomen.

Uit HR 29 juni 1988, BNB 1989/1, volgt, dat een redelijke tegemoetkoming kan worden geboden hetzij met betrekking tot het bedrag van de verschuldigde belasting, hetzij met betrekking tot het tijdstip waarop het herstel plaatsvindt. Ik ben voorstander van een tegemoetkoming met betrekking tot het bedrag van de verschuldigde belasting, aangezien hierbij redelijk nauwkeurig rekening kan worden gehouden met de voor- en nadelen die bij de belastingplichtige als gevolg van de onjuiste wetstoepassing zijn opgetreden. De tegemoetkoming is in dat geval in beginsel het verschil tussen het bedrag te betalen belasting ter zake van het herstel van de fout in het hersteljaar en de te betalen belasting zoals die zou zijn voortgevloeid uit een juiste wetstoepassing. Deze tegemoetkoming wordt gecorrigeerd met het bedrag van de door de belastingplichtige ondervonden voor- en nadelen. De aldus berekende gecorrigeerde tegemoetkoming wordt uiteindelijk in mindering gebracht op het belastingbedrag dat in het hersteljaar is verschuldigd.