1.4 Omzetting in de praktijk

Uit de door de Kamer van Koophandel aan mij verschafte statistische gegevens blijkt dat in de periode van 2002 tot en met 2006 in totaal 691 omzettingen in Nederland hebben plaatsgevonden op de voet van art. 2:18 BW.1 De Kamer van Koophandel is de aangewezen bron voor deze gegevens nu van een omzetting opgave moet worden gedaan ter inschrijving in het handelsregister (zie art. 2:18 lid 7 BW). Hoeveel rechtspersonen zich sedert de invoering van art. 2:18 BW in 1992 hebben omgezet in een andere rechtsvorm, heb ik om pragmatische redenen niet opgevraagd,2 maar een ruwe schatting gebaseerd op de genoemde periode leert dat het meer dan 2000 omzettingen betreft. Daarmee is de omzetting van rechtspersonen geen betrekkelijk dagelijks onderwerp.3

De ‘topvijf’ van omzettingen in deze vijfjaarsperiode is weergegeven in het onderstaande diagram. En een overzicht van alle type omzettingen in deze periode is opgenomen in de onderstaande tabel.

Figuur: de vijf meest voorkomende omzettingen in de periode 2002–2006 (bron: Kamer van Koophandel)

(*) Niet helemaal zeker is of de omzetting van of in een kerkgenootschap valt onder art. 2:18 BW (zie uitgebreid par. 2.2.4)

Tabel: overzicht van alle typen omzettingen in de periode 2002 tot en met 2006 (bron: Kamer van Koophandel)

Uit het diagram en de tabel blijkt dat de omzetting die van 2002 tot en met 2006 het meest voorkwam die van een vereniging in een stichting is, maar liefst 216 keer. Een omzetting in omgekeerde richting, te weten van stichting in vereniging, deed zich in deze periode opmerkelijk genoeg in het geheel niet voor. De omzetting van een NV in een BV, en omgekeerd, nemen een tweede respectievelijke derde plaats in. Beide type omzettingen zijn in de periode 2002 tot en met 2006 meer dan 100 keer uitgevoerd. Ook de omzetting in een niet-verwante rechtspersoon komt regelmatig voor. Zo zette vanaf 2002 tot en met 2006 een stichting zich 82 keer om in een BV. Als daarbij het aantal vergelijkbare omzettingen van een stichting in een NV wordt opgeteld, te weten 7, dan luidt de conclusie dat een dergelijk ingrijpende operatie zich maar liefst 89 keer heeft voorgedaan. Dat is ruim meer dan 10% van het totale aantal omzettingen. Een omzetting in omgekeerde richting, te weten van NV/BV naar stichting, kwam daarentegen slechts sporadisch voor, gemiddeld één keer. Hekkensluiter van de topvijf omzettingen met ‘een score’ van 32 in de periode 2002 tot en met 2006 is de omzetting van een coöperatie in een BV. Daar steken de drie omzettingen in omgekeerde richting, te weten die van een BV in een coöperatie, nogal schril tegen af.