2.4 Eén algemene wet met daarin de heffingsmethoden

De Stelselwet 1821 – en daarmee het onderscheid tussen directe en indirecte belastingen – heeft tot de invoering van de AWR bestaan.1 In de AWR zijn de heffingsmethoden vastgelegd zoals we die op dit moment kennen.2 Vanaf dat moment wordt er onderscheid gemaakt tussen zogenoemde aanslag- en aangiftebelastingen. In de materiële wet wordt vervolgens bepaald welke heffingsmethode van toepassing is. Dit leidt er toe dat de desbetreffende belasting op een bepaalde manier wordt geheven en ingevorderd. Daarnaast heeft dit betekenis voor de voorwaarden die gelden met betrekking tot navordering of naheffing en boeten (zie hoofdstuk 3 en 4 hierna).

Aan het waarom van de twee heffingsmethoden en hoe daartussen een keuze te maken, wordt in de parlementaire stukken met betrekking tot de AWR opnieuw geen enkele aandacht besteed. In de memorie van toelichting is slechts te lezen dat de bepalingen die betrekking hebben op de aanslagbelastingen nagenoeg geheel overeenkomen met de bepalingen zoals die voorkwamen in de wetten voor de inkomstenbelasting, de vermogensbelasting, de vennootschapsbelasting en de personele belasting.3 In de memorie van antwoord is verder nog te lezen dat met de woorden “voldoening of afdracht op aangifte” tot uitdrukking is gebracht dat voor deze belastingen de fase van aanslag ontbreekt tussen de aangifte en de betaling. De aangifte vervult daarbij de rol van het stuk dat ‘constateert’ welk bedrag aan belasting moet worden voldaan of afgedragen.4 Voor het overige bevatten de parlementaire stukken slechts informatie over de concrete toepassing van specifieke wetsartikelen van de twee betreffende hoofdstukken.5