7.3.7 Conclusie

440. In voorgaande paragrafen werd uitgebreid stilgestaan bij de vele denkbare interpretaties van de criteria bij, en de systematiek van de hoofdnorm. De criteria en hun gezichtspunten zijn zo open geformuleerd (de gezichtspunten 'eerlijke marktpraktijken', 'goede trouw', 'redelijke verwachtingen' bij de professionele toewijding en 'wezenlijke verstoring', 'merkbare beperking', 'besluit over een transactie' bij het effectcriterium), dat de uitkomsten van de toetsing aan de hoofdnorm sterk uiteen kunnen lopen. Dat bij de effecttoets de door het HvJ ontwikkelde referentieconsument wordt gehanteerd biedt zoals gezien geen waarborg voor een geharmoniseerde toepassing van de toets.

De openheid van de criteria bij de hoofdnorm leidt er, ondanks hun op het eerste gezicht duidelijk cumulatieve toetsingssystematiek, ook toe dat het ene criterium in meer of mindere mate in het andere wordt geschoven. De hiernavolgende paragrafen betreffen een analyse van de open subnormen en de zwarte lijst. Wat eerder is betoogd over de referentieconsument en het besluitcriterium geldt, wanneer zij hierin voorkomen, evenzeer voor de subnormen. De vooruitzichten voor een geharmoniseerde uitleg en vervolgens toepassing van de open subnormen uit deze richtlijn zijn dus nogal somber.