8.3 Het positieve recht

Sociaalzekerheidsrechtelijk is het doel van re-integratie in zijn algemeenheid af te leiden uit § 1 lid 1 SGB I. Ter verwezenlijking van sociale gerechtigheid bestaat recht op hulp om ontplooiing en het zelf voorzien in levensonderhoud vrijelijk mogelijk te maken en de bijzondere lasten van het leven te compenseren. Op die manier draagt re-integratie bij aan het verzekeren van een menswaardig bestaan, de eerste waarde van re-integratie.

De werkgever is verplicht tot gelijke behandeling bij Behinderung en de zorg voor een menswaardig bestaan werkt door als invulling van zijn contractuele plicht van ‘Treu und Glauben’. Uitgangspunt van de kant van de zieke werknemer is dat hij verplicht is ook rekening te houden met de belangen van zijn collega’s en de ‘schützenswerten Interessen’ van de werkgever.1 Dat leidt tot een algemene aanwijzing voor het gedrag van de werknemer. Hij moet bijvoorbeeld alles doen om te vermijden dat de werkgever het vertrouwen verliest in een redelijke opstelling van de werknemer.2

Bij de bespreking van het positieve recht maak ik een onderscheid in de verschillende voorschriften en de sancties op overtredingen daarvan. In § 8.4 bespreek ik de controlevoorschriften. Daarmee bedoel ik die voorschriften die er op zijn gericht vast te stellen of de werknemer arbeidsongeschikt is (of nog is). De status van arbeidsongeschikte werknemer zorgt er namelijk voor dat re-integratie in beeld komt. In § 8.5 komen de verzuimvoorschriften aan bod. Dat zijn de voorschriften over het gedrag dat van de werkgever en de zieke werknemer wordt gevraagd zo lang de laatste ziek is, uitgezonderd de re-integratievoorschriften. Die bespreek ik vervolgens in § 8.6. Het gaat daarbij om de rechten en verplichtingen rond re-integratie, in eerste instantie tussen werkgever en zieke werknemer. Rechten en verplichtingen rond re-integratie bestaan echter ook tussen andere organen en de zieke werknemer, zoals de Krankenkasse, het Integrationsamt e.d., dus die komen eveneens aan bod.

In § 8.7 sta ik stil bij het begrip passende arbeid. De situatie van re-integratie na de eerste zes weken, als de loondoorbetaling van de werkgever eindigt, komt aan de orde in § 8.8. De verschillende re-integratiemaatregelen in socialezekerheidswetten worden daarin ook aangestipt. § 8.9 staat in het teken van de bijzondere re-integratiepositie van Schwerbehinderten. De sancties op niet-naleving van de re-integratievoorschriften, waaronder ontslag bespreek ik in § 8.10, waarna ik afsluit met een conclusie in § 8.11.