10.3.3 Derogatie in Nederlands commuun internationaal privaatrecht

Indien de eisende partij het geschil bij de Nederlandse rechter aanhangig heeft gemaakt ondanks de keuze van partijen voor een gerecht van een niet EG-lidstaat of verdragsluitende staat, zal de Nederlandse rechter moeten oordelen over de mogelijke derogatie. Allereerst rijst dan de vraag naar welk recht de Nederlandse rechter de derogatie door de forumkeuze dient te beoordelen. De Nederlandse rechter zal Nederlands commuun internationaal privaatrecht moeten toepassen (art. 8 lid 2 Rv). Het Nederlandse recht is derhalve beslissend voor het antwoord op de vraag of een forumkeuze derogeert aan de rechtsmacht van de Nederlandse rechter. Het toepasselijke recht op de overeenkomst doet niet ter zake.1

Art. 8 lid 2 Rv laat geen twijfel bestaan over het gevolg van het ontbreken van rechtsmacht. Het gevolg van een forumkeuze voor een niet Nederlandse rechter is onbevoegdheid van de Nederlandse rechter. De forumkeuze zal voor derogatie van de rechtsmacht van de Nederlandse rechter exclusiviteit moeten beogen van de aangewezen buitenlandse rechter. Zonder deze exclusiviteit blijft de Nederlandse rechter bevoegd.2