Einde inhoudsopgave
Publicatieverplichtingen voor beursvennootschappen (IVOR nr. 74) 2010/14.4.3
14.4.3 De kritiek van behavioral finance op de ECMH gewogen
mr. J.B.S. Hijink, datum 16-09-2010
- Datum
16-09-2010
- Auteur
mr. J.B.S. Hijink
- JCDI
JCDI:ADS575535:1
- Vakgebied(en)
Financieel recht (V)
Voetnoten
Voetnoten
Fama (1998), p. 284.
Vgl. voor een recente poging om de ECMH en behavioral finance in één model te verenigen, Lo (2005). Hij ontwikkelde de 'Adaptive Markets Hypothesis', een model dat is gebaseerd op evolutionaire principes.
In deze zin Allen (2003), p. 563.
Nelemans (2007), p. 27, schrijft over 'de wetenschap op een tweesprong'.
Het FSA-rapport 'The Turner Review, A regulatory response to the global banking crisis, March 2009', op p. 39-41 (te vinden op http://www.fsa.gov.u1c/pubs/other/tumer_review.pdf).
Shiller (2003), p. 102. Stout (1988), p. 613, meent in het verlengde hiervan dat efficiënte markten als 'goal' zouden moeten verdwijnen.
Op dit punt zou ik voorzichtiger, of — zo men wil — sceptischer willen zijn, dan Nelemans. Zijn beoordelingsmodel voor de vraag of het verbod van marktmanipulatie is overtreden gaat uit 'overwegend efficiënte markten', vgl. Nelemans (2007), p. 29-30. Voor de toepassing in individuele gevallen vind ik dat gevaarlijk, te meer het hier een strafrechtelijk gesanctioneerde norm betreft.
Waar leiden deze kanttekeningen bij de ECMH, en het weerwoord daarop, uiteindelijk toe? Naar mijn mening dat het enerzijds terecht is dat de aanhangers van de ECMH zich op het standpunt stellen dat "following the standard scientific rule (...) market efficiency can only be replaced by a better specific model of price formation, itself potentially rejectable by empirical tests."1 Aanhangers van behavioral finance er vooralsnog niet in zijn geslaagd om een beter theoretisch model te ontwikkelen.2 Als de ECMH al zou moeten worden vervangen, dan is niet duidelijk waarvoor. Ik denk dat terecht is opgemerkt dat "our capital markets, while not capable of wholly constraining the excesses arising from embedded limits in human rationality, are far better generally than alternative allocative mechanisms (…).”3
Anderzijds moet echter eveneens worden vastgesteld dat de theoretische onderbouwing van de ECMH verscheidene zwakheden kent. Bij de op de ECMH gebaseerde aannames kunnen kanttekeningen worden geplaatst en er blijken grote discrepanties blijken te bestaan tussen de omstandigheden op de effectenmarkten in werkelijkheid en de assumpties waarop ECMH rust. De op de ECMH geuite kritiek is derhalve terecht.4 Als gevolg van de in het najaar van 2008 in volle omvang losgebarsten crisis op de financiële markten lijkt daar — ook — bij beleidsmakers en toezichthouders meer aandacht voor te zijn gekomen. Een voorbeeld hiervan is te vinden in de in maart 2009 gepubliceerde "Turner Review"5 Hierin wordt opgemerkt dat "[t]he predominant assumption behind financial market regulation — in the US, the UK and increasingly across the world — has been that financial markets are capable of being both efficient and rational and that a key goal of financial market regulation is to remove the impediments which might produce inefficient and illiquid markets. A large body of theoretical and empirical work has been devoted to proving that share prices in well regulated liquid markets, follow 'random walks' (...) In the face of the worst financial crisis for a century, however, the assumptions of efficient market theory have been subject to increasingly effective criticism, drawing on both theoretical and empirical arguments. (...) Given this theory and evidence, a reasonable judgement is that policymakers have to recognise that all liquid traded markets are capable of acting irrationally, and can be susceptible to selfreinforcing herd and momentum effects."
Naar mijn mening bevestigt dit dat juristen — in wet- en regelgeving, en in rechtspraak — voorzichtig moeten zijn met het verbinden van (algemene) conclusies aan de (veronderstelde) werking van de ECMH. De terechte opmerking dat "[i]n further research, its is important to bear in mind the demonstrated weaknesses of efficient markets theory and maintain an eclectic approach"6 geldt niet alleen voor de aanpak in de volgende hoofdstukken, maar ook voor de toepassing van die theorie in concrete gevallen.7