7.5 Conclusie

Gegeven de noodzaak om de juridisch-rechtsstatelijke cultuur binnen bestuursorganen te verstevigen, en de risico’s die gepaard gaan met een sterke bestuursmacht in te dammen, is in dit hoofdstuk gezocht naar manieren buiten de bestuursrechtspraak waarop algemeen rechtmatigheidstoezicht kan plaatsvinden. Daarbij is aangesloten bij de op dit moment belangrijkste vormen van controle op bestuursorganen.

Gebleken is dat controle via volksvertegenwoordigende organen, openbaarheid van bestuur, en bestuurlijk toezicht, ieder vanuit een bepaalde invalshoek (bepaalde aspecten van) dienend bestuur beschermen en bevorderen. Door de (combinatie van de) toepassing van deze controle-instrumenten wordt de rechtsstatelijke sensitiviteit binnen bestuursorganen ongetwijfeld geprikkeld, gestimuleerd en bewaakt. Er wordt ook tot op zekere hoogte invulling gegeven aan het systeem van macht en tegenmacht in de trias politica. Zonder afbreuk te doen aan de relevantie van deze vormen van controle op bestuursorganen, is de conclusie echter dat de impact hiervan onvoldoende significant is voor het doel waarvoor ze hier zijn besproken. Daarom wordt in het volgende hoofdstuk bezien welke rol de bestuursrechtspraak op dit vlak kan vervullen.