3.9.2 Gestroomlijnde procedures en case management (tweede en derde god versus het zelfbeschikkingsrecht van partijen

Bij het ontwerpen van de Engelse regeling voor de afwikkeling van massaschade heeft men ingezien dat concessies op het zelfbeschikkingsrecht van partijen noodzakelijk zijn, wil men grip krijgen op de kosten in multi-party acties. Onder dat zelfbeschikkingsrecht wordt de autonomie van partijen verstaan bij het nemen van inhoudelijke en procedurele beslissingen ten aanzien van de afwikkeling van hun claim. Tegelijkertijd heeft men de kwaliteit van de afwikkeling willen bevorderen. Geprobeerd is om daar waar dat mogelijk is besparingen en andere voordelen te realiseren via het creëren van collectiviteit (de GLO en de GLO-kwesties, de lead solicitor). Gestreefd is echter om dat op een zo beperkt mogelijke schaal te doen, waarbij het zelfbeschikkingsrecht

van partijen zo veel mogelijk gerespecteerd wordt. Niet alleen staat in de regeling het (vrijwillige) opt in principe centraal, maar bovendien wordt na de beslechting van de GLO-kwesties ingezet op individuele afwikkeling. Tevens kunnen partijen op elk gewenst moment uit de procedure stappen of een individuele schikking treffen, zonder enige rechterlijke of andere inmenging van buitenaf. Hierdoor zal van een in de Engelse literatuur gesuggereerde mogelijke schending van art. 6 lid 1 EVRM naar mijn mening niet snel sprake zijn.

Op papier zal het test case model voor velen aantrekkelijk zijn en in veel opzichten als de ideale benadering klinken. In de praktijk blijkt dit echter 'hinken op twee gedachten' te zijn en te leiden tot de nodige praktische problemen. Dit is vooral het geval in de sfeer van kostenverdelingen en het daarmee samenhangende redres van het free rider-probleem naar aanleiding van complicaties in de individuele procedures of indien veel op basis van individuele cfa' s optredende belangenbehartigers zijn betrokken.

De maatregelen, denk bijvoorbeeld aan case management, die ingezet worden bij het creëren en het begeleiden van de groep zijn in lijn met de in hoofdstuk 2 besproken golfbewegingen die beogen om het stroomlijnen van het proces en het functioneren van de gerechten in massaschadezaken in positieve zin te beïnvloeden. De rechter krijgt de nodige ruimte om adequate processuele en materiële case management technieken te ontwikkelen en toe te passen. Zowel op het niveau van de balie, als op het niveau van de rechtspraak zijn overlegstructuren gecreëerd die in een concreet massaschadegeval kunnen worden benut. Een nadeel van de Engelse invulling is dat de grote rechterlijke vrijheid en discretie die in een zekere zin onmisbaar zijn voor de adequate afwikkeling van massaschade op geen enkele manier beperkt lijken te worden. De vraag is of een dergelijk groot vertrouwen steeds goed zal blijven uitpakken.