2.2.2 Europees niveau

De Europese Unie (EU) is een statenverband waarbij 27 lidstaten1 zijn aangesloten. De EU is in 1993 gevormd bij het Verdrag van Maastricht met de officiële benaming het Verdrag betreffende de EU (VEU). De voornaamste aanpassing kwam in 2009 met het Verdrag van Lissabon.2 Het Unierecht vormt een supranationale rechtsorde, want het heeft voorrang op en rechtstreekse werking in het nationale recht.3 Sinds de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon op 1 december 2009 heeft het Handvest van de grondrechten van de EU4 een bindende status gekregen. Belangrijke instituten van de EU zijn onder meer de Europese Commissie, de Raad van de EU, de Europese Raad, het Europees Parlement en het Europese Hof van Justitie (HvJEU).

In het ruimere kader van de Raad van Europa (RvE) met zijn 47 lidstaten5 – waaronder de 27 lidstaten van de EU – zijn diverse verdragen tot stand gekomen die bepalingen bevatten over de vrijheid van godsdienst en levensovertuiging. Het belangrijkste verdrag is het Europees verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM).6