Inleiding

Hoe zich, in grote lijnen, de bevoegdheden van het bestuur, de raad van commissarissen en de algemene vergadering van aandeelhouders ten opzichte van elkaar verhouden als het gaat om het beleid, wordt verwoord door de Ondernemingskamer in de zaken Stork1 en ABN AMRO2: het bepalen van de strategie van de vennootschap en de daaraan verbonden onderneming is in beginsel een aangelegenheid van het bestuur van de vennootschap, de raad van commissarissen houdt daarop toezicht, en de algemene vergadering van aandeelhouders kan haar opvattingen dienaangaande tot uitdrukking brengen door uitoefening van haar in de wet en statuten toegekende rechten. In cassatie in de ABN AMRO-zaak overwoog de Hoge Raad dat de Ondernemingskamer daarmee een juist uitgangspunt aan zijn oordeel ten gronde had gelegd.3 In de reeds genoemde ASMI-beschikking benadrukt de Hoge Raad nog eens de autonome positie van het bestuur.4 De Hoge Raad de vernietigde de (eind) beschikking van de Ondernemingskamer,5 nu die met zijn oordeel dat het bestuur externe aandeelhouders had moeten betrekken bij strategische problemen, miskend had dat het bepalen van de strategie in beginsel een aangelegenheid van het bestuur is, onder toezicht van de raad van commissarissen.6

Uit medezeggenschapsperspectief zijn in concernverband twee vragen betreffende de autonomie van het bestuur het bespreken waard. De eerste is of en in hoeverre de algemene vergadering van aandeelhouders de beleidsvrijheid van het bestuur kan beperken of kan doorbreken met het geven van instructies. Dat zou namelijk van belang kunnen zijn voor het antwoord op de vraag wat in termen van art. 25 lid 1 WOR het (voorgenomen) besluit van de ondernemer is.7 De tweede vraag is in hoeverre besluiten van het bestuur aan goedkeuring van de algemene vergadering van aandeelhouders onderworpen (kunnen) zijn. Die goedkeuring komt later specifiek aan de orde in par. 5.6 als het gaat om het moment waarop het bestuur de ondernemingsraad in de gelegenheid dient te stellen een advies uit te brengen met betrekking tot (bestuurs)besluiten in de zin van art. 25 WOR.