9.5.1.4 Grensoverschrijdende sfeerovergangen

Aangezien de grensoverschrijdende sfeerovergangen recent zijn geharmoniseerd en een alternatief systeem in internationale verhoudingen alleen werkt als hierover internationale afstemming bestaat, dient vooralsnog de netto-voordeeltoerekening beperkt te blijven tot binnenlandse situaties. Door de implementatie van de ATAD-richtlijn heeft recent harmonisatie plaatsgevonden binnen de EU en moet rekening worden gehouden met een eventuele waardedaling na de sfeerovergang in het ontvangstland. Hoewel dit past binnen het territorialiteitsbeginsel, heeft toerekening aan het ontvangstland ook nadelen voor de belastingplichtige, omdat het draagkrachtbeginsel wordt geschonden als de belastingplichtige na emigratie te weinig winst maakt om de waardedaling mee te kunnen verrekenen. Een adequate oplossing hiervoor is toerekening van een definitief verlies aan het vertrekland als de winst in het ontvangstland onvoldoende is. Volgens het HvJ EU is sprak van een definitief verlies als is voldaan aan de volgende cumulatieve voorwaarden (i) de bestaande mogelijkheden van verliesverrekening in de andere staat zijn uitgeput voor het huidige jaar en de voorafgaande jaren, en (ii) er bestaat geen mogelijkheid dat het verlies in de toekomstige jaren in de andere staat wordt verrekend of economisch benut, eventueel door een derde. Hiervoor is het wel van belang dat er eerst internationale afstemming plaatsvindt, omdat anders het risico bestaat Nederland wel de tegemoetkoming geeft, maar dat ondernemingen waarbij sprake is van een sfeerovergang waardoor de belastingplicht in Nederland aanvangt, geen gebruik kunnen maken van deze tegemoetkoming.

Tot slot geldt dat de sfeerovergangen waarbij derde landen zijn betrokken, nog niet uniform zijn geregeld en voor deze sfeerovergangen is het ook wenselijk dat er (meer) internationale afstemming plaatsvindt om zowel dubbele heffing als heffingslekken te voorkomen.