Individuele straftoemeting in het fiscale bestuurlijke boeterecht (FM nr. 151) 2018/3.4.1:3.4.1 Een autonome, conceptuele benadering van het begrip ‘criminal charge’

Individuele straftoemeting in het fiscale bestuurlijke boeterecht (FM nr. 151) 2018/3.4.1

3.4.1 Een autonome, conceptuele benadering van het begrip ‘criminal charge’

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Volgens vaste rechtspraak van het EVRM moet het begrip ‘criminal charge’ als een autonoom fenomeen worden benaderd.1 Daarmee heeft het hof onder meer duidelijk willen maken dat de verdragstaten de fundamentele rechtswaarborgen van artikel 6 EVRM niet terzijde kunnen schuiven door bijvoorbeeld strafbepalingen te verplaatsen van het strafrecht naar andere niet-strafrechtelijke rechtsgebieden. In het Engel-arrest heeft het EHRM drie criteria geformuleerd die van belang zijn bij de vraag of een charge ‘criminal’ is:

“The first matter to be ascertained is whether or not the text defining the offence in issue belongs, according to the legal system of the respondent State, to criminal law; next, the nature of the offence and, finally, the nature and degree of severity of the penalty that the person concerned risked incurring must be examined, having regard to the object and purpose of Article 6 (art. 6), to the ordinary meaning of the terms of that Article (art. 6) and to the laws of the Contracting States.”2

In de zaak van Engel e.a. ging het om disciplinaire straffen op krijgstuchtrechtelijk terrein. Enige tijd later heeft het EHRM de Engel-criteria wederom gehanteerd in een bestuurlijke boetecasus in het zogeheten Öztürk-arrest.3 In dit arrest laat het hof zich eerst uit over de autonome, conceptuele visie op het begrip ‘criminal charge’ om vervolgens de Engel-criteria nader te nuanceren door aan het criterium ‘the nature of the offence’ een groter gewicht toe te kennen:

“In any event, the indications furnished by the domestic law of the respondent State have only a relative value. The second criterion stated above - the very nature of the offence, considered also in relation to the nature of the corresponding penalty - represents a factor of appreciation of greater weight. […] Above all, the general character of the rule and the purpose of the penalty, being both deterrent and punitive, suffice to show that the offence in question was, in terms of Article 6 (art. 6) of the Convention, criminal in nature.”4

Een bestuurlijke boete wordt door het hof dus ‘criminal in nature’ geacht, wanneer zowel het algemene karakter van de bepaling als het doel van de straf een afschrikwekkende werking hebben en bedoeld zijn om leed toe te voegen (‘punitive’). Volgens het hof is het niet van belang dat het i.c. slechts een boete van 60 DM betrof, een ‘minor offence’ (op dit begrip kom ik in onderdeel 3.4.2 terug).

In de Özturk-zaak werd echter ook een vertrekpunt geschetst voor hoe er werd gedacht over de toegenomen belangstelling van de lidstaten voor bestuurlijke afdoening in het algemeen.

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.