12.4.1 Artikel 23 lid 4 EEX-r/17 lid 2 Verdrag en ontwerp Haags bevoegdheidsen executieverdrag

Art. 23 lid 4 EEX-V°/17 lid 2 Verdrag opent niet alleen de mogelijkheid om een forumkeuze door een overeenkomst tot stand te brengen, maar ook door een trustakte. Deze bepaling is ingevoerd in het EEX bij het Eerste Toetredingsverdrag en sindsdien ongewijzigd gebleven. Reden voor de invoering was de toetreding van het Verenigd Koninkrijk en Ierland tot de Europese (Economische) Gemeenschappen, in welke landen de trust een belangrijke plaats inneemt. Met deze bepaling beoogden de opstellers van het EEX een forumkeuze niet alleen mogelijk te maken door een overeenkomst, maar ook in de oprichtingsakte van een trust. De bepaling komt grosso modo overeen met een interne bepaling in de nationale rechtsstelsels van het Verenigd Koninkrijk, maar is bij een interne forumkeuze exclusief noch dwingend.1 In het EVEX is de bepaling ongewijzigd overgenomen. In de EEX-V° is de bepaling verplaatst naar het vierde lid.

De oprichtingsakte van een trust is niet te beschouwen als een overeenkomst, omdat de trust niet alleen door een meerzijdige, maar ook door een eenzijdige rechtshandeling kan worden opgericht.2 Evenmin zijn de rechtsbetrekkingen tussen trustees onderling of tussen trustees en begunstigden betrekkingen uit overeenkomst.3 Trustees hebben meestal niet de bevoegdheid een forumkeuze te sluiten. Wilsovereenstemming tussen betrokkenen is derhalve geen vereiste. De wil van de oprichter volstaat voor een geldige forumkeuze.

Het Haags Forumkeuzeverdrag is echter niet van toepassing op een forumkeuze in een trust, omdat art. 3 Haags Forumkeuzeverdrag uitdrukkelijk bepaalt dat de aanwijzing van de bevoegde rechter moet berusten op een overeenkomst.4