9.3.3 Positief versus negatief contractsbelang

"Negatief contractsbelang is de schade die de schuldeiser lijdt los van de totstandkoming en de nakoming van de overeenkomst; men denke aan het geval dat de overeenkomst ab inito nietig is of vernietigd wordt, terwijl de schuldenaar ter zake daarvan uit onrechtmatige daad aansprakelijk is. (...) In dit geval zal doorgaans slechts sprake zijn van geleden verlies, docht gederfde winst is niet uitgesloten, zij het dan dat hierbij niet moet worden gedacht aan het derven van winst tengevolge van het niet-nakomen van de overeenkomst, doch tengevolge van een handelen of nalaten dat met het sluiten van de overeenkomst samenhangt."

"Bij vergoeding van het positief belang, waarbij ter berekening van de schade de huidige situatie van de benadeelde wordt vergeleken met de situatie waarin hij zou hebben verkeerd, ware het contract tot stand gekomen, vormt de gederfde winst uit het beoogde contract een relevante schadepost. Bij vergoeding van het negatief belang komt die winstderving niet aan de orde: bij deze berekeningswijze vormt de niet-totstandkoming van de overeenkomst richtpunt van de vergelijking. Onder het bereik van vergoeding van het negatief belang kan een post winstderving vallen: eventuele misgelopen transacties met derden kunnen in de beoordeling worden betrokken."

"Het onderscheid tussen negatief en positief contractsbelang heeft betrekking op de situatie waarin men de gelaedeerde poogt te brengen. Bij vergoeding van het negatief belang is dat de situatie waarin de overeenkomst niet gesloten zou zijn, terwijl men bij de vergoeding van het positief belang juist uitgaat van de situatie waarin de overeenkomst wel zou zijn gesloten en bovendien ook deugdelijk uitgevoerd zou zijn." (...) "Nu de begrippen positief en negatief belang uitgaan van twee verschillende situaties, kunnen zij nooit tegelijkertijd worden gevorderd of vergoed. Het verwarrende is echter dat bijv. het negatief contractsbelang ook gederfde winst kan omvatten, namelijk die men zou hebben behaald wanneer men met een ander in zee zou zijn gegaan. Om een voorbeeld te geven in het kader van aanneming van werk: wanneer de aannemer de overeenkomst met zijn opdrachtgever vernietigt wegens dwaling heeft hij, indien uiteraard is voldaan aan de voorwaarden voor aansprakelijkheid, niet alleen recht op vergoeding van kosten die hij anders niet zou hebben gemaakt, maar ook op vergoeding van winst die hij zou hebben gemaakt op het contract dat hij met een eventuele derde zou zijn aangegaan. Uiteraard geldt hierbij wel dat een en ander voldoende aannemelijk gemaakt moet worden."