1.6.2 Multidisciplinaire onderzoeksmethode

Deel II van het onderzoek bevat het burgerperspectief. Als gezegd, operationaliseer ik het burgerperspectief in dit onderzoek aan de hand van inzichten uit de taal- en communicatiewetenschap (paragraaf 1.3). In dit deel van het onderzoek wordt over de grenzen van de juridische discipline gekeken. Deze multidisciplinaire onderzoeksmethode vraagt om een toelichting.

Het begrip multidisciplinariteit wordt wel gebruikt voor uiteenlopende gradaties van betrokkenheid van een andere discipline: variërend ‘van “losjes over de schutting kijken” tot een volledige integratie van begrippen en methoden, met mogelijk een nieuwe discipline als eindresultaat’.1 Dit onderzoek bevindt zich in het midden van deze twee uitersten: het onderzoek vertrekt vanuit een juridische vraag waarop een juridisch antwoord nodig is, maar om deze adequaat te kunnen beantwoorden moet deels buiten het juridische domein worden getreden.2

Het doel van de multidisciplinaire benadering in dit onderzoek is te komen tot een meer accurate benadering van de toepassing van het vertrouwensbeginsel bij voorlichting.3 De multidisciplinaire invalshoek is gericht op een beter geïnformeerd juridisch perspectief.4 De functievan de discipline van de taal- en communicatiewetenschap is dus die van ‘hulpwetenschap’.5

Waarom is een multidisciplinaire benadering van toegevoegde waarde? Een communicatieve invalshoek op het aan voorlichting te ontlenen vertrouwen kan bijdragen aan een beter zicht op het juridische vraagstuk (denk aan: waarom ontstaan in communicatie bepaalde verwachtingen?). Daarnaast kunnen inzichten uit de communicatieve discipline helpen om bestaande juridische veronderstellingen en aannames kritisch tegen het licht te houden (bijvoorbeeld: is een disclaimer in voorlichting communicatief bezien effectief om ‘aansprakelijkheid’ te voorkomen?). Bovendien bieden communicatieve inzichten handvatten om intuïties over ‘de werkelijkheid’6 inzichtelijk te maken (zoals de aanvaardbaarheid van de huidige risicoverdeling bij onjuiste voorlichting). Daarnaast biedt de communicatieve invalshoek een ander zicht op oplossingsrichtingen (bijvoorbeeld voor de wijze waarop met miscommunicatie kan worden omgegaan).

Hoe zijn de inzichten uit de communicatieve invalshoek verantwoord te gebruiken in de juridische context?7 Niet alles wat communicatief bezien gewenst is, kan of moet juridisch worden erkend, bijvoorbeeld vanwege belangenafwegingen, praktische bezwaren of financiële consequenties. In dit onderzoek zal ik dus ook verantwoorden welke juridische betekenis wordt toegekend aan het burgerperspectief (paragraaf 2.2.2, hoofdstuk 7).