Privaatrechtelijke handhaving van mededingingsrecht (R&P nr. 174) 2009/2.3.2:2.3.2 Belang van de materiële norm

Privaatrechtelijke handhaving van mededingingsrecht (R&P nr. 174) 2009/2.3.2

2.3.2 Belang van de materiële norm

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

De begrippen die in de artikelen 81 en 82 EG worden gebruikt (zoals onderneming, overeenkomsten, besluiten, onderling afgestemde feitelijke gedragingen, concurrentiebeperkingen, invloed op de tussenstaatse handel, misbruik en machtspositie), zijn in de rechtspraak van het HvJ EG en het Gerecht van Eerste Aanleg (GvEA EG) nader verklaard. Het betreffen communautaire begrippen die niet dienen te worden verward met de vergelijkbare begrippen in het nationale burgerlijk recht. Zo zijn het Burgerlijk Wetboek en de daarbij horende jurisprudentie voor de uitleg van het begrip overeenkomst in de zin van artikel 81 EG niet doorslaggevend. Nu de wetgever met de Mededingingswet heeft willen aansluiten bij de artikelen 81 en 82 EG dienen ook de vergelijkbare begrippen in de Mededingingswet communautair te worden uitgelegd.

De materieelrechtelijke normen bestaan uit algemeen en breed geformuleerde verbodsnormen en de gehanteerde mededingingsrechtelijke begrippen en concepten staan niet altijd vast.1 Nu is dit laatste in het recht een algemeen voorkomend verschijnsel, zoals ook blijkt uit de veelvuldig geciteerde woorden van Vranken in zijn algemeen deel waar hij het recht als een discursieve grootheid omschrijft en dit vervolgens uitlegt als 'het altijd voorlopige resultaat van een proces van meningsvorming en overtuiging zowel in abstracto als bij de beslissing in concreto'.2 Desalniettemin zijn de materieelrechtelijke normen in het mededingingsrecht niet altijd even makkelijk te doorgronden,

nu het mededingingsrecht de vage normomschrijvingen van de verboden zoals neergelegd in de artikelen 81 en 82 EG en de artikelen 6 en 24 Mw kent.3 De Advocaat-Generaal Huydecoper verwoordt zijn gevoel betreffende het mededingingsrecht in een van zijn conclusies als volgt:

'Een verzuchting vooraf: weinig rechtsgebieden roepen in zo'n mate de kwalificatie "mandarijnen-wetenschap" op, als het gebied van het mededingingsrecht. De niet-ingewijde (zoals ik) moet hier met méér dan gewoonlijke omzichtigheid treden. Ik meld dat ter verontschuldiging, bij voorbaat, van mogelijke schreden hierna, die de beoefenaars van dit rechtsgebied als niet-passend zouden kunnen aanmerken.'4

Ondanks de kwalificatie 'mandarijnenwetenschap' is mededingingsrecht, zoals Bos terecht stelt, ook maar gewoon recht en is er in essentie geen verschil tussen mededingingsrecht en burgerlijk recht.5 Op beide terreinen spelen open normen die voor verschillende interpretatie vatbaar zijn een belangrijke rol. 'Zoals het verbintenissenrecht naar zijn aard als het meest dynamische gedeelte van het burgerlijke recht mag worden beschouwd, zo mag ook het mededingingsrecht dat in de communautaire context worden bezien', aldus de woorden van Bos.6 Merkbaarheid, beperking van de mededinging en beïnvloeding van de handel tussen de lidstaten zijn begrippen die kunnen worden vergeleken met begrippen uit het burgerlijk recht als redelijkheid en billijkheid en de verkeersopvattingen.7 Het inzicht van de rechter speelt bij de toepassing van deze begrippen een grote rol. Op beide gebieden heeft de wetgever voor de noodzaak tot individuele rechtvaardigheid inherente rechtsonzekerheid op de koop toegenomen.8

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.