Intellectuele eigendom in het conflictenrecht (R&P nr. IE1) 2009/5.3.2.b.iii:5.3.2.b.iii Sachnormverweisung

Intellectuele eigendom in het conflictenrecht (R&P nr. IE1) 2009/5.3.2.b.iii

5.3.2.b.iii Sachnormverweisung

Documentgegevens:

mr. S.J. Schaafsma, datum 25-06-2009

Datum: 25-06-2009
Auteur: mr. S.J. Schaafsma
JCDI: JCDI:ADS468836:1
Vakgebied(en): Intellectuele-eigendomsrecht / Algemeen
Internationaal privaatrecht / Conflictenrecht

700. Sachnormverweisung. Het gevolg van de toepassing van de materieel-territoriale conflictregel is dat het interne intellectuele-eigendomsrecht van het land waarvoor de bescherming wordt gevraagd van toepassing is, niet ook diens conflictenrecht. Het is, in moderne terminologie, een `Sachnormverweisung' en geen `Gesamtverweisung' .1 Anders gezegd: renvoi is niet aan de orde. Reeds haar origine als formele-territorialiteitsbeginsel maakt, zo moge ondertussen duidelijk zijn, dat deze conflictregel geen Gesamtverweisung is.2 Dit blijkt overigens ook uitdrukkelijk uit de travaux préparatoires. Zo omschreven de Berner verdragsopstellers hun beginsel van nationale behandeling in de travaux préparatoires als "(...) assurer aux auteurs étrangers le traitement accordé aux auteurs nationaux par la législation intérieure de chaque pays." 3

Toon alle voetnoten

Voetnoten

Voetnoten

Ten onrechte wordt door sommigen gesteld dat sprake is van een Gesamtverweisung — zie bijvoorbeeld, ten aanzien van art. 5 lid 2 Berner Conventie, Court of Appeal Londen 21 januari 1999, [1999] FSR 525 (559); GRUR Int. 1999, p. 787-791 (Pearce/Ove Arup); zie alinea 440 hiervoor; ten aanzien van het Berner beginsel van nationale behandeling: Gerbrandy 1988, p. 411-412 (noot 24 van dit hoofdstuk 5). Vgl. ook De Boer 1977, p. 675. Als subsidiaire stellingname is een Gesamtverweisung geponeerd door Schack 1979, p. 33 (vgl. ook Koumantos 1988, zie noot 108 van dit hoofdstuk 5), die daarmee toch wel sterk de indruk wekt dat hij zich coûte que coûte conflictenrechtelijk vrij spel wil verschaffen. Hoe dan ook, de heersende mening gaat — terecht — uit van een Sachnormverweisung, zie onder meer Boytha 1988, p. 410; Schneider-Brodtmann 1996, p. 111; Fawcett & Torremans 1998, p. 469; Lucas & Lucas 2006, p. 957-958; Von Hoffmann 2001, p. 586, nr. 374.

Ook de verdragsteksten zijn duidelijk, waar zij spreken over de rechten en voordelen die de onderscheidene wetten aan de eigen onderdanen verlenen (art. 5 lid 1 Berner Conventie; art. 2, eerste volzin, Verdrag van Parijs). Vgl. ook art. 2, tweede volzin, Verdrag van Parijs waarin het gevolg van het beginsel van nationale behandeling in de eerste volzin als volgt wordt omschreven: 'Dientengevolge zullen zij dezelfde bescherming hebben als dezen en hetzelfde wettelijk verhaal tegen elke inbreuk op hun rechten, (...)' (over een soortgelijke toevoeging in de Berner Conventie, zie alinea's 180 e.v. hiervoor). In de eerste versies van het Verdrag van Parijs ging deze bepaling bovendien als volgt voort: 'sous réserve de l'accomplissement des formalités et des conditions imposées aux nationaux par la Iégislation intérieure de chaque Etat'; zie ook Actes VP 1880, p. 38 (Procès-verbaux): '(...) par la Iégislation intérieure de chaque Etat en matière de propriété industrielle' (cursiveringen toegevoegd). Overigens zou een Gesamtverweisung als conflictenrechtelijke non-oplossing ook in strijd zijn met de doelstelling van de verdragen om tot een zo doeltreffend en eenvormig mogelijke intellectuele-eigendomsbescherming te komen.

Actes BC 1885, p. 39 (Rapport de la Commission), cursivering toegevoegd. Vgl. ook Actes BC 1908, p. 198 (voorstel België, 'législations internes'); en vgl. voorts ook de bilaterale voorgangers van de Berner Conventie, die vaak specifiek refereerden aan de auteurswet; zo sprak art. 2 van het Frans-Duitse Verdrag van 1883 over 'des avantages qui y sont ou y seront accordéspar la loi pour Ia protection des ouvrages de littérature ou d'art' (cursivering toegevoegd; zie alinea 141 hiervoor).