Privaatrechtelijke handhaving van mededingingsrecht (R&P nr. 174) 2009/2.2.5:2.2.5 Spreiding van economische macht en herverdeling van middelen

Privaatrechtelijke handhaving van mededingingsrecht (R&P nr. 174) 2009/2.2.5

2.2.5 Spreiding van economische macht en herverdeling van middelen

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Spreiding van economische macht en de herverdeling van rijkdom kan een andere doelstelling van het mededingingsrecht zijn. De concentratie van rijkdommen in de handen van monopolisten, multinationals en andere conglomeraten kunnen een bedreiging vormen voor de democratie, de individuele keuzevrijheid en de economische mogelijkheden die eenieder ter beschikking staan.1

Whish wijst op de Verenigde Staten, waar gedurende lange tijd een fundamenteel wantrouwen bestond jegens grote conglomeraten. Als voorbeeld wijst hij op de waarschuwing van president F.D. Roosevelt aan het Amerikaanse congres in 1938. Roosevelt was een uitgesproken tegenstander van kartels.2 Hij vreesde de rol die grote Amerikaanse ondernemingen zouden kunnen gaan spelen als ze zich aaneen sloten in kartels (die reeds in 1890 verboden waren door de Sherman Act) en relateerde kartels in de jaren dertig van de vorige eeuw direct aan de werkloosheid die gepaard ging met de toen heersende economische crisis. Roosevelt was ervan overtuigd dat Duitse kartels tevens medeverantwoordelijk waren voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog.3 De Duitse kartels zouden ook een grote invloed kunnen uitoefenen op de Amerikaanse economie en de nationale veiligheid. Roosevelt waarschuwde:

'Unhappy events abroad have retaught us to simple truths about the liberty of a democratic people.

The first truth is that the liberty of a democracy is not safe if the people tolerate the growth of private power to a point where it becomes stronger than their democratic state itself. That, in essence, is fascism — ownership of government by an individual, by a group or by any other controlling private power.

The second truth is that the liberty of a democracy is not safe if its business system does not provide employment and produce and distribute goods in such a way as to sustain an acceptable standard of living.

Both lessons hit home.

Among us today a concentration of private power without equal in history is growing. This concentration is seriously impairing the economic effectiveness of private enterprise as a way of providing employment for labor and capital and as a way of assuring a more equitable distribution of income and earnings among the people of the nation as a whole.4

De situatie die Roosevelt beschreef, is vandaag de dag nog steeds actueel. Er bestaan verschillende multinationals met een grotere omzet dan tal van nationale staten. Daar staat tegenover dat de overheid zich, mede als gevolg van deze ontwikkelingen, meer en meer beweegt op bovenstatelijk niveau. Denk aan internationale organisaties als de Europese Unie (regionaal) en de Wereld-handelsorganisatie (internationaal). Een recent voorbeeld waarbij het mededingingsrecht werd ingezet tegen een multinational die werd beschuldigd van het maken van misbruik van een machtspositie is de strijd tegen Microsoft.5 Het ingrijpen van de Amerikaanse en Europese overheid wegens schendingen van het mededingingsrecht door Microsoft kan worden gezien als een voorbeeld van de herverdelende doelstelling van het mededingingsrecht.6

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.