3.3.2.1 Op grond van art. 2:109/219 BW

Art. 2:109/219 BW bepaalt dat de bevoegdheid tot het bijeenroepen van een algemene vergadering bij de statuten ook aan anderen dan het bestuur en de rvc kan worden verleend. Als de statuten aan een of meer anderen de bijeenroepingsbevoegdheid toekennen, hebben deze anderen daarmee ook het agenderingsrecht. Een ‘ander’ kan zijn een orgaan als bedoeld in art. 2:78a/189a BW, maar ook bijvoorbeeld een individuele aandeelhouder, bestuurder, commissaris, een derde of de gezamenlijke niet-uitvoerende bestuurders in geval van een one tier board.1 Ook aan de houder van een economisch belang (waarover hierna par. 3.3.4.10) kan via art. 2:109/219 BW in de statuten het bijeenroepingsrecht worden toegekend.2

Terstegge schrijft dat het woordje ‘anderen’ in art. 2:109/219 BW gelezen moet worden als “zij die ingevolge de wet en de statuten gerechtigd zijn de algemene vergadering bij te wonen en daarin het woord te voeren”.3 Enkel aan degenen die reeds vergaderrecht hebben, zou volgens Terstegge in de statuten dus het bijeenroepingsrecht kunnen worden toegekend. Want zonder het recht om de bijeengeroepen algemene vergadering bij te mogen wonen en daarin (ten minste) het woord te mogen voeren, lijkt hem het bezit van een statutair bijeenroepingsrecht zinloos.4 Terstegge gaat er hierbij vanuit dat uit een statutair bijeenroepingsrecht geen vergaderrecht voortvloeit.5 Ik benader de kwestie anders. Het bijeenroepingsrecht impliceert het recht de agenda (mede) vast te stellen, hetgeen op haar beurt vergaderrecht voor de betreffende vergadering impliceert.6 Naar mijn mening kan op grond van art. 2:109/219 BW het bijeenroepingsrecht dan ook aan eenieder worden toegekend. Is aan iemand het bijeenroepingsrecht toegekend dan heeft diegene vergaderrecht voor de vergadering die hij bijeenroept. De relatie tussen degene die bijeenroept en de vennootschap wordt beheerst door art. 2:8 BW, nu deze persoon vanwege zijn statutaire bijeenroepingsrecht bij de (organisatie van) de vennootschap is betrokken.

Anders dan het wettelijke bijeenroepingsrecht van het bestuur en de rvc kan het statutair aan anderen toegekende bijeenroepingsrecht aan voorwaarden worden gebonden.7 Zo is het bijvoorbeeld mogelijk om in de statuten een individuele aandeelhouder de bijeenroepingsbevoegdheid te geven onder de voorwaarde dat de rvc of een ander orgaan de bijeenroeping moet goedkeuren. In het verlengde hiervan geldt dan dat deze individuele aandeelhouder ten aanzien van een door het bestuur en/of de rvc bijeengeroepen algemene vergadering slechts onder dezelfde voorwaarde het agenderingsrecht heeft. Hij kan immers alleen dan zelfstandig een andere algemene vergadering met de door hem gewenste agenda bijeenroepen als aan de statutaire voorwaarde van goedkeuring is voldaan.

De letterlijke tekst van art. 2:109/219 BW luidt:

Uit de wettekst blijkt dat het de bevoegdheid tot het bijeenroepen van een algemene vergadering is die ook aan anderen kan worden verleend. Dat is immers ‘deze bevoegdheid’. Maar staat de wet hiermee ook toe dat in de statuten niet de bijeenroepingsbevoegdheid (inclusief het agenderingsrecht) aan een ander wordt toegekend, maar slechts het agenderingsrecht (zonder de bijeenroepingsbevoegdheid)? Uitgaande van de idee dat het meerdere het mindere omvat zou ik menen van wel. Op grond van art. 2:109/219 BW kan naar mijn mening in de statuten het agenderingsrecht (ongeclausuleerd) aan eenieder worden verleend.8 Wat niet mogelijk is, is om in de statuten aan iemand slechts de bijeenroepingsbevoegdheid (dus zonder het agenderingsrecht) toe te kennen. In theorie zou dit immers kunnen leiden tot de bijeenroeping van algemene vergaderingen zonder agenda.9

In par. 3.3.2.1 schreef ik reeds dat degene die op grond van de statuten een bijeenroepingsrecht heeft, met inachtneming van de statutaire bepaling en art. 2:8 BW, punten kan toevoegen aan de agenda van een door het bestuur of de rvc bijeengeroepen algemene vergadering.