3.6.2 Medezeggenschap als beschermingsconstructie

Financiële participatie kan als beschermingsconstructie worden gebruikt door een pakket aandelen bij de werknemers van de doelwitvennootschap te plaatsen. De aandelen die in het bezit van werknemers zijn, kunnen immers niet door buitenstaanders worden verworven en het aandeelhouderschap van de potentiële overnemer kan erdoor verwateren. In het geval van een openbaar bod zullen werknemers wellicht minder geneigd zijn in te gaan op het bod dan aandeelhouders die geen dienstverband hebben met de vennootschap.1 Het plaatsen van aandelen bij werknemers heeft bovendien voordelen boven het plaatsen van aandelen bij buitenstaanders, zoals bijvoorbeeld een bevriende vennootschap. In de eerste plaats geldt het voorkeursrecht van aandeelhouders niet wanneer de aandelen aan werknemers worden uitgegeven (art. 2:96a BW), zodat bestaande aandeelhouders de beschermingsconstructie niet kunnen dwarsbomen. In de tweede plaats is geen sprake van een steunverbod wanneer de aandelen aan werknemers worden uitgegeven (art. 2:98c lid 8 BW). Dit betekent dat de vennootschap de aandelen zelf kan financieren of een lening kan verstrekken aan de werknemers. Als nadeel van aandeelhouderschap van werknemers wordt wel genoemd dat de factor arbeid zeggenschap krijgt in de aandeelhoudersvergadering. De factor arbeid kan interveniëren in de factor kapitaal en dat kan leiden tot belangenconflicten. Om dit te voorkomen worden aandelen voor werknemers vaak gecertificeerd.2 Niet de werknemers, maar de stichting administratiekantoor (STAK) oefent in dat geval het stemrecht uit in de algemene vergadering. De werknemers kunnen altijd een stemvolmachtvan de stichting verlangen, met uitzondering van een change of control.3

Het uitgeven van aandelen aan werknemers met het doel het aandeelhouderschap van een potentieel overnemer te verwateren is niet zonder discussie. Aangevoerd wordt wel dat een dergelijke constructie oneigenlijk gebruik van medezeggenschap of zelfs misbruik van bevoegdheid betreft.4 In de volgende paragraaf zal ik aan de hand van jurisprudentie beoordelen of en zo ja onder welke omstandigheden financiële participatie als beschermingsconstructie geoorloofd is.