6.6.5.4 Problemen bij de beoordeling of een Europese subsidie en de nationale co-financiering moeten worden aangemeld

Dit geldt allereerst voor de uitvoering van het ELFPO. In de Europese subsidieregelgeving is bepaald dat indien de Europese subsidie wordt verstrekt op basis van een OP geen sprake is van staatssteun. In hoofdstuk 5 is al aan de orde gesteld dat in bepaalde gevallen landbouwers toch als gewone ondernemers moeten worden beschouwd.5 Daarbij is ingegaan op het voorbeeld dat een landbouwer een subsidie krijgt voor windmolens, maar meer produceert dan hij voor zijn landbouwbedrijf nodig heeft. Indien hij de overtollige energie verkoopt, opereert hij strikt genomen niet langer als landbouwer maar als ondernemer. Niet duidelijk is in hoeverre het nationaal uitvoeringsorgaan de subsidie die is verstrekt voor de overtollige productie moet aanmelden als staatssteun. Probleem hierbij is, dat lastig valt uit te maken voor welk bedrag de subsidie als staatssteun moet worden aangemerkt. Een deel van de subsidie zal immers zijn besteed aan constante kosten.

De tweede categorie Europese subsidies waarbij vragen spelen omtrent de toepasselijkheid van de Europese staatssteunregels zijn de Europese subsidies die doorgaans uiteindelijk niet ten goede komen aan ondernemers. Het gaat om Europese subsidies die worden bekostigd uit het ESF, de migratiefondsen, Een Leven Lang Leren, Jeugd in Actie en sommige landbouwsubsidies. De Europese Commissie lijkt zich op het standpunt te stellen dat de Europese staatssteunregels niet van toepassing zijn, omdat het in de meeste gevallen gaat om de uiteindelijke begunstiging van de werknemer, de migrant of de leerling.6 Zij zijn eindbegunstigden. Nederlandse bestuursorganen passen om dezelfde reden de staatssteunregels niet toe. In Nederland zouden specifieke problemen kunnen optreden in het kader van de o&o-fondsen. Deze fondsen dienen ten behoeve van scholing van de werknemers van een hele bedrijfstak een EsF-subsidieaanvraag in bij het Agentschap szw en laten de opleidingen in sommige gevallen vervolgens verzorgen door een door henzelf opgerichte onderneming. Hoewel zij bij de selectie van de ondernemingen die de cursussen verzorgen de aanbestedingsregels moeten naleven, blijkt het in de praktijk vrij eenvoudig om ervoor te zorgen dat alle opdrachten door de eigen onderneming worden 'gewonnen'. Commerciële ondernemingen maken in dat geval geen kans. Door deze praktijk wordt de concurrentie wel degelijk vervalst.