8.4.2 De procesvolmacht en de lastgeving ter incasso

Lastgeving is ex artikel 7:414 lid 1 BW de overeenkomst van opdracht waarbij de lasthebber zich jegens de lastgever verplicht voor rekening van de lastgever een of meer rechtshandelingen te verrichten. De overeenkomst kan ex artikel 7:414 lid 2 BW de lasthebber verplichten te handelen in eigen naam of in naam van de lastgever. Heeft de lasthebber de bevoegdheid ten name van de lastgever te handelen dan heeft hij tevens een volmacht (artikel 3:60 BW). Namelijk de bevoegdheid die de volmachtgever verleent aan de gevolmachtigde om in zijn naam rechtshandelingen te verrichten. De gelaedeerde geeft bij een procesvolmacht de bevoegdheid aan de belangenorganisatie om in zijn naam een rechtsvordering in te stellen.1 In een mededingingsrechtelijke procedure treedt de belangenorganisatie als vertegenwoordiger van de gelaedeerde op.

Bij de lastgeving ter incasso geeft de gelaedeerde aan de belangenorganisatie de last een vordering in eigen naam te innen.2 Op grond van deze last kan de belangenorganisatie ook op eigen naam in rechte optreden. Bij de lastgeving ter incasso kan de 'cessionaris ter incasso' die de procedure voert het eventuele te verkrijgen bedrag verrekenen met de opeisbare vordering die hij op de 'cedent ter incasso' heeft.3 De gelaedeerde van een inbreuk op de mededingingsregels vindt een derde partij die bereid is tegen een vergoeding de beslommeringen rond het incasseren van de vordering over te nemen.4

De lastgeving ter incasso is niet te vergelijken met een class action, waar consumenten veel eenvoudiger meedoen (althans class members zijn) zonder het risico te lopen tegen onverwacht hoge proceskosten op te lopen. Wanneer gebruik wordt gemaakt van het procederen krachtens lastgeving en/of volmacht kan alleen schadevergoeding worden gevorderd voor de gelaedeerden die de belangenorganisatie nadrukkelijk de opdracht hebben gegeven en/of gevolmachtigd hebben. De namen van de gelaedeerden dienen zelfs bij de volmacht als eiser in de dagvaarding te worden opgenomen.5 Ook in het geval de belangenorganisatie als lasthebber in eigen naam optreedt, moeten de namen van de lastgevers voor de gedaagde bekend zijn. Een belangenorganisatie die schadevergoeding wil vorderen zal moeten nagaan of het verkrijgen van toestemming van de gelaedeerden door middel van een volmacht en lastgeving praktisch rond te krijgen is. In het geval de groep klein is en de identiteit van de gelaedeerden niet al te moeilijk te achterhalen is, kan de constructie met lastgeving en/of volmacht uitkomst bieden. De kosten van rechtsbijstand zullen op basis van het aandeel in de schade kunnen worden gedeeld. Is daarentegen de groep groot en zijn de gelaedeerden moeilijk te achterhalen dan biedt de constructie met lastgeving en/of volmacht geen perspectief.6 Individueel contact tussen de benadeelde en de initiator van de vordering is namelijk vereist voordat een vordering tot verkrijging van schadevergoeding kan worden ingesteld.