8.2.1.c.0 Inleiding

1148. Inleiding. De meeste kritiek op de lex loci protectionis-verwijzing komt tegenwoordig niet zozeer voort uit bepaalde rechtspolitieke opvattingen; de kritiek komt uit een andere hoek. In het huidige tijdperk van mondialisering (globalisering) en internet, zo luidt deze kritiek, past een materieel-territoriale conflictregel zoals de lex loci protectionis-verwijzing, niet meer. Dat brengt ons bij deze invalshoek: nopen mondialisering en internet tot afschrijving of modificatie van de gevonden lex loci protectionis-verwijzing? Dit wordt onderzocht in par. (i). Vervolgens wordt bezien hoe het de centrale-aanknopingsvarianten, met name de lex originis-verwijzing, vergaat in de wereld van mondialisering en internet (par. (ii)).

1149. Mondialisering. Mondialisering is een woord met veel betekenissen. Achter al die betekenissen, zo stelt Gray, "ligt een enkel idee dat delokalisering genoemd kan worden: het vernietigen van activiteiten en verbanden met een plaatselijke oorsprong en uit plaatselijke culturen. Ze houdt de verschuiving in van activiteiten die recentelijk nog plaatselijk waren, naar relatienetwerken waarvan het bereik groot of wereldwijd is."1 Dit fenomeen van delokalisering — wat men daar ook van vindt — voltrekt zich tegenwoordig in een hoog tempo. Een ommekeer, relokalisering, is naar de huidige stand van zaken niet te verwachten. Mondialisering brengt mee dat de exploitatie en de schending van intellectuele-eigendomsrechten een steeds internationaler karakter krijgen. Een nieuw medicijn wordt in een groot aantal landen geoctrooieerd en geëxploiteerd — en door de concurrent in evenveel landen geïmiteerd. Een product wordt wereldwijd onder een bepaald merk op de markt gezet — in meerdere landen duiken merkvervalsingen op. Een film wordt wereldwijd uitgebracht — en overal worden illegale kopieën te koop aangeboden.

1150. Internet. Internet is bij uitstek mondiaal.2 Internet strekt zich uit over alle landen ter wereld.3 Op internet zijn handelingen in beginsel wereldwijd. Wie iets publiceert op internet, publiceert in beginsel in één klap wereldwijd. Een handeling op internet is alomtegenwoordig. Compartimentering van internet is naar de huidige stand van de techniek niet goed mogelijk: internet kan dus niet goed territoriaal worden opgedeeld. Het is alles of niets, overal of nergens. Daarnaast is internet relevant voor veel soorten intellectuele-eigendomsrechten. Dat geldt in de eerste plaats voor het auteursrecht: vele soorten werken van letterkunde of kunst kunnen op internet worden gepubliceerd. Maar op internet kan ook inbreuk worden gemaakt op andere intellectuele-eigendomsrechten, zoals naburige rechten, databankenrechten, merkenrechten, handelsnaamrechten en octrooirechten.