7.11. Wettelijke rente

De vordering tot vergoeding van schade die door een schending van het Europees mededingingsrecht is veroorzaakt wordt in beginsel beheerst door het recht van elke lidstaat, mits voldaan wordt aan het gelijkwaardigheidsbeginsel en het effectiviteitsbeginsel. Dit geldt ook voor de regels die het begrip schade en de vaststelling daarvan beheersen.1 Het HvJ EG heeft in Manfredi bepaald dat op grond van het effectiviteitsbeginsel (in de Nederlandstalige vertaling van dit arrest doeltreffendheidsbeginsel genoemd) het recht op schadevergoeding niet alleen geleden verlies dient te omvatten, maar ook gederfde winst en rente.2 Het recht op vergoeding van rente in het kader van een schadevergoeding vormt volgens het HvJ EG een wezenlijk bestanddeel van de stelsels van de lidstaten.3

Binnen de EU bestaan tussen de lidstaten de nodige verschillen betreffende de wettelijke rente. Zo bestaan er verschillen betreffende het moment dat de wettelijke rente verschuldigd is.4 De eerste periode begint vanaf het moment van de schending van het mededingingsrecht of vanaf het moment dat de schade door de gelaedeerde wordt geleden. De tweede periode begint vanaf het moment dat de laedens door de gelaedeerde wordt gesommeerd op te houden met zijn mededingingsbeperkende gedraging of vanaf het moment dat de laedens wordt gesommeerd te betalen voor de schade die is geleden. De derde periode begint met het uitbrengen van de dagvaarding. De laatste periode begint op het moment dat het eindvonnis door de rechter is gewezen.5 Naast deze verschillen betreffende de vraag vanaf welk moment de wettelijke rente verschuldigd is, verschilt ook de hoogte van het rentepercentage per lidstaat aanzienlijk.6 De hoogte van het rentepercentage wordt in verschillende lidstaten van de EU dwingend vastgesteld bij wet, maar kan ook worden gekoppeld aan het rentepercentage van de ECB. Tevens kan het zo zijn dat de rechter bepaalt wat de hoogte van het rentepercentage is (Verenigd Koninkrijk).7 In de meeste lidstaten is de verkrijging van samengestelde rente (rente op rente) niet mogelijk. Nederland is op het gebied van samengestelde rente een van de uitzonderingen.8

De wettelijke rente is naar Nederlands recht op grond van artikel 6:119 BW verschuldigd vanaf het moment dat de schade optreedt. Ex artikel 6:119 BW bestaat de schadevergoeding, verschuldigd wegens vertraging in de voldoening van een geldsom namelijk uit de wettelijke rente van die som over de tijd dat de schuldenaar met de voldoening daarvan in verzuim is geweest. Bij de schadevergoedingsverbintenis op grond van onrechtmatige daad treedt het verzuim ex artikel 6:83 sub b BW zonder ingebrekestelling in. De wettelijke rente loopt vanaf het moment dat de verbintenis opeisbaar is. De verbintenis is opeisbaar op het moment dat de schade geacht moet worden te zijn geleden. De verschuldigde schadevergoeding voor niet-handelstransacties bestaat uit het bedrag van de volgens artikel 6:120 BW bij AMvB (de AMvB wordt gepubliceerd in het Staatsblad) vastgestelde wettelijke rentevoet.9Dit is in lijn met de gedachte dat sprake moet zijn van compensatie van daadwerkelijk geleden schade.

Indien de zaak lang loopt, kan de verschuldigde wettelijke rente oplopen tot een aanzienlijk bedrag. Zoals ik reeds in § 7.10.6 heb aangegeven, bestaat in de Verenigde Staten geen recht op wettelijke rente. Het verschil in uitkomst tussen treble damages in de Verenigde Staten, en single damages en de wettelijke rente in Nederland, is dan ook minder groot dan op het eerste gezicht lijkt.