6.4.3.3 Formele en inhoudelijke selectiecriteria

In de meeste Europese subsidieregelgeving is expliciet neergelegd dat de selectiecriteria om voor een Europese subsidie in aanmerking te komen, op nationaal niveau moeten worden vastgesteld.1 Voor zover wel Europese formele en inhoudelijke selectiecriteria bestaan, lenen zij zich doorgaans niet voor rechtstreekse toepassing door nationale uitvoeringsorganen. Een uitzondering bestaat voor de ELGF-subsidies en de Europese subsidies uit hoofde van Een Leven Lang Leren en Jeugd in Actie. De bepalingen in de overige Europese subsidieverordeningen zijn onvoldoende nauwkeurig en niet onvoorwaardelijk ofwel het betreft bepalingen in Europese besluiten die zijn gericht tot de lidstaat. Het komt ook voor dat regels zijn neergelegd in de door de Europese Commissie goedgekeurde OP’s.

Dat voormelde regels niet rechtstreeks door nationale uitvoeringsorganen kunnen worden toegepast, neemt niet weg dat nationale uitvoeringsorganen daaraan richting de Europese Commissie zijn gebonden. Dit betekent dat de wetgever of nationale uitvoeringsorganen ervoor moeten zorgdragen dat deze regels worden geïmplementeerd in het nationale recht.

In veel gevallen worden de formele en inhoudelijke Europese criteria neergelegd in de nationale bijzondere subsidieregeling.2 Het komt ook voor dat de nationale subsidieregeling wat betreft de inhoudelijke criteria waaraan de subsidieaanvraag moet voldoen verwijst naar het van toepassing zijnde OP.3 Verder wordt in sommige nationale subsidieregelingen bepaald dat de subsidieaanvraag wordt beoordeeld op de verenigbaarheid met de toepasselijke Europese verordeningen.4 Dergelijke bepalingen hebben tot gevolg dat de aanvrager van de Europese subsidie dient na te gaan wat in het OP dan wel de toepasselijke Europese verordeningen is bepaald. Het is de vraag in hoeverre een dergelijke bepaling zich verdraagt met de beginselen van rechtszekerheid en transparantie. Voor een aanvrager van een Europese subsidie is immers allesbehalve duidelijk aan welke voorwaarden zijn aanvraag moet voldoen.

Uiteraard dienen de op nationaal niveau vastgestelde formele en inhoudelijke eisen aan de subsidieaanvraag en ook de toepassing ervan in overeenstemming te zijn met de Europese subsidieregelgeving.5 In het verleden heeft dit met name bij de uitvoering van het ESF voor problemen gezorgd. Het gebeurde nogal eens dat projecten met Europees geld werden gefinancierd, terwijl dit volgens de Europese regels en soms zelfs ook volgens de nationale selectiecriteria niet de bedoeling was. Deze praktijk had twee oorzaken. In de eerste plaats wilden nationale uitvoeringsorganen zoveel mogelijk Europees geld wegzetten om te voorkomen dat de Europese subsidie gelet op het beginsel van decommittering aan Brussel zou moeten worden terugbetaald.6 Ten tweede was er voor projecten niet altijd nationaal geld beschikbaar zodat werd geprobeerd deze projecten met Europees geld te financieren. Een voorbeeld biedt de financiering van bijscholingscursussen voor werknemers van de sociale werkvoorziening uit het ESF.7