7.4 Conclusie

Het zakelijke karakter van de ondernemer rechtvaardigt zijn aparte status in de maatschappij. Toch wil ik daarmee niet alle ondernemers over één kam scheren. Daarvoor is het bedrijfsleven immers te divers. In dit hoofdstuk heb ik een gezichtspuntencatalogus gepresenteerd aan de hand waarvan de rechter een (gespecificeerde) maatmens-ondernemer kan vaststellen. Deze (gespecificeerde) maatmens-ondernemer is van invloed op de verantwoordelijkheid van de ondernemer. Het gaat om de volgende gezichtspunten: de bedrijfstak; de mate specialisatie; de financiële draagkracht van de ondernemer; de gevaarlijke aard van de ondernemingsactiviteiten; het nut van de ondernemingsactiviteiten; de machtspositie en de invloed van de ondernemer; en de organisatiestructuur van de onderneming. In de literatuur worden daarnaast de gezichtspunten ‘het internationale karakter’, ‘de omvang van de onderneming’ en ‘de aanwezigheid van een onderzoeksafdeling’ genoemd. Mijns inziens zijn deze gezichtspunten niet overtuigend. Met deze gezichtspuntencatalogus is nog niet duidelijk gemaakt wat de invloed is van deze factoren op het onrechtmatigheids- en toerekenbaarheidsoordeel. Dat komt in het volgende hoofdstuk aan de orde.