1.8 Afbakening

Deze studie beperkt zich tot de Nederlandse beroepsprocedure in het heden en verleden. Omdat de functie van deze procedure sterk samenhangt met het emancipatieniveau van de burger, de invulling van de rechtsstaatidee, de rol van de burger bij bestuurlijke besluitvorming, en de feitelijke en juridische positie van het bestuur, zou het in een rechtsvergelijkend onderzoek noodzakelijk zijn die aspecten ook in andere landen te onderzoeken. Deze aspecten kunnen echter niet los worden gezien van allerlei specifieke sociale, economische, maatschappelijke en juridische factoren in die landen. Een dergelijke studie zou daarmee te veelomvattend worden. Het zou neerkomen op het onderzoeken en vergelijken van verschillende rechtsculturen.1

Binnen het Nederlandse recht concentreert dit onderzoek zich op de beroepsprocedure bij de bestuursrechter. Het recours objectif is immers een functie die ‘eigen’ is aan de bestuursrechter. Daarmee is niet gezegd dat de burgerlijke rechter geen enkele betekenis zou kunnen hebben op het gebied van algemeen rechtmatigheidstoezicht. Maar de rol van de burgerlijke rechter is aanvullend ten opzichte van de gespecialiseerde bestuursrechter. Bovendien heeft een uitspraak van de burgerlijke rechter - in tegenstelling tot die van de bestuursrechter - slechts werking tussen de procespartijen. Het is van oudsher een partijenproces pur sang, dat is ingebed in het burgerlijk procesrecht.2 De rechterlijke toezichtsfunctie op het bestuurshandelen is daarom beter te plaatsen bij de bestuursrechter, die bovendien sinds jaar en dag beschikt over de bevoegdheid onrechtmatige besluiten te vernietigen.