2.3.1 Opmerkingen

In de Nederlandse literatuur over de juridische aspecten van het internet tekent zich de gewoonte af de internetprovider in zijn basisactiviteit van toegangsverschaffer als accessprovider aan te duiden, bij beschikbaarstelling van zijn web-server en eventuele andere openbare diensten zoals nieuws- en discussiegroepen, als serviceprovider, en als verzamelaar, samensteller of redacteur van informatie als informationprovider. Daarnaast is er nog de networkprovider die het fysieke netwerk levert en die het transport van het signaal over de internetbackbone verzorgt. Het antwoord op de vraag of een internetprovider handelt in de hoedanigheid van network-, access-, service-, of informationprovider is van invloed op zijn juridische positie. Veelal is in de praktijk de dienstverlening van een internetprovider een mengvorm van de laatste drie genoemde typologieën. Drion en Linnemann1 zijn er met Oosterveen2 voorstander van om van geval tot geval de rol van de betrokken provider te analyseren. Alle genoemde providers spelen een rol in het proces van openbaarmaking van informatie. Op de server van de serviceprovider wordt een werk (van een informationprovider) in eerste instantie voor het publiek toegankelijk gemaakt. Via de diensten van de network- en accessprovider kan het publiek er ook bij. Effectieve communicatie via internet vereist en de diensten van een serviceprovider en die van een accessprovider en die van network-providers.

De Europese Richtlijn inzake elektronische handel en de Aanpassingswet inzake elektronische handel maken een onderscheid tussen de tussenpersoon die fungeert als doorgeefluik voor de informatie, de tussenpersoon die informatie tijdelijk opslaat en de tussenpersoon die informatie op verzoek voor onbepaalde tijd opslaat.3 Het is de vraag of de verschillende activiteiten van internetproviders wel zo scherp zijn te onderscheiden; veelal zullen providers zowel doorgeefluik zijn als informatie tijdelijk opslaan en informatie voor onbepaalde tijd opslaan. Hoe lang moet een cache worden bewaard om van hosting te spreken? Voorts is voor een aantal dienstverleners op internet, zoals Google, niet duidelijk of zij als tussenpersoon in de zin van de richtlijn en de wet kunnen worden gekwalificeerd en, zo ja, welke status zij dan hebben.

In zijn algemeenheid wordt er in de Nederlandse literatuur gesproken over Internet Service Providers (ISP's), dat is de overkoepelende term voor internetaanbieders.4 Deze term werd ook gehanteerd door de Nederlandse Vereniging van internetproviders (NIJP).5 De ISP's contracteren met een network-provider om toegang tot de infrastructuur (backbonen) van het internet te verkrijgen. Het is goed mogelijk te gaan spreken over access, caching en hosting providers. Maar het is de vraag of daarmee voldoende aansluiting wordt gevonden met de functies van ISP's in de praktijk. In de privaatrechtelijke verhouding tussen internetaanbieder en —afnemer gaat het ook om een begrippenkader dat aansluit bij de keuzes die een klant kan maken en die de concurrentie tussen ISP's tot uitdrukking brengt.