0.3 Methode van onderzoek

Als het aankomt op de methode, waarmee tot beantwoording van deze onderzoeksvragen zal worden gekomen, geldt het volgende. Rechtswetenschap is een normatieve wetenschap en zulks in dubbele zin: enerzijds houdt de rechtswetenschap zich bezig met de bestudering van (een systeem van) normen en handelingen, anderzijds is het rechtswetenschappelijk onderzoek zelf steeds onderworpen aan de standaarden (normen) die in de rechtspraktijk worden gehanteerd. "Om gezag te hebben, dat wil zeggen, om invloed uit te oefenen op de beslissingen van gezagsdragers als wetgever en rechter, zullen voor de uiteindelijke bevindingen van het onderzoek goede redenen moeten worden aangevoerd."1 Inzet van dit proefschrift is het verschaffen van dergelijke "goede redenen". Een en ander zal primair geschieden door middel van analyse en interpretatie van wetgeving, rechtspraak en literatuur aangaande het Nederlandse recht. Waar dit zinvol kan worden geacht, zal bij tijd en wijle tevens melding worden gemaakt van (opvattingen ten aanzien van) buitenlands recht.

Rechtswetenschap is — evenals andere geesteswetenschappen — bij uitstek ook een `verstehende' wetenschap.2 In een verstehende wetenschap zijn begrijpen, uitleggen en toepassen de centrale figuren.3 In het recht staat het verstehen (d.w.z. het duiden van de normatieve betekenis) van taaluitingen centraal, waarbij eerst en vooral te denken is aan verdragen, wetsteksten, contracten en rechterlijke uitspraken. Dit proefschrift staat blijkens het voorgaande primair in het teken van het beter begrijpen, beter beschrijven en beter toepassen van de in art. 6:2 lid 1 BW vervatte norm van redelijkheid en billijkheid, met name bezien tegen het licht van de hiervoor genoemde vier leerstukken. Intuïtief uitgangspunt bij het aanvatten van dat onderzoek zal zijn, dat redelijkheid en billijkheid (i) wel degelijk een norm vormen, (ii) waarvan de inhoud zich wel degelijk (tot op zekere hoogte) laat beschrijven respectievelijk concretiseren.