Einde inhoudsopgave
Privaatrechtelijke handhaving van mededingingsrecht (R&P nr. 174) 2009/2.2.1
2.2.1 Algemeen
mr.dr. E.J. Zippro, datum 29-09-2009
- Datum
29-09-2009
- Auteur
mr.dr. E.J. Zippro
- JCDI
JCDI:ADS578734:1
- Vakgebied(en)
Mededingingsrecht / Toezicht en handhaving
Verbintenissenrecht / Schadevergoeding
Voetnoten
Voetnoten
Van der Kooij & Mulder 2007, p. 1. Welvaart, welzijn, aanzien en geluk hangen vaak nauw met elkaar samen.
Charles Darwin, On the origin of species by means of natural selection, or the preservation of favoured races in the struggle for life (1859). Darwins theorie ging uit van vier uitgangspunten. Het eerste uitgangspunt in zijn theorie is dat alle individuen binnen één soort toevallige variaties vertonen in alle kenmerken en eigenschappen. Het tweede uitgangspunt is dat alle organismen veel meer voortplantingscellen produceren dan er ooit volwassen nakomelingen zullen ontstaan. Het derde uitgangspunt is dat het aantal individuen binnen een soort min of meer constant blijft. Het vierde uitgangspunt is dat er derhalve in de strijd om het bestaan (struggle for existence, struggle for life) een hoge sterfte moet optreden. Darwin trok uit deze vier uitgangspunten drie condusies. In de eerste plaats zullen sommige variaties in de strijd om het bestaan een grotere overlevingskans hebben dan andere (survival of thefittest), en de ouders van de volgende generatie zullen op natuurlijke wijze geselecteerd worden uit die individuen welke het meest doeltreffend zijn aangepast aan hun milieu. In de tweede plaats draagt de erfelijkheid er zorg voor dat de nakomelingen op hun ouders lijken. In de derde plaats zal de daardoor verkregen verbeterde aanpassing behouden blijven. De eerste van zijn drie condusies heeft onmiskenbaar met mededinging (concurrentie) te maken.
Van der Kooij & Mulder 2007, p. 2.
Zie over de doelstellingen van het Europees mededingingsrecht ook Wesseling 2000, p. 77113.
Whish 2008, p. 19.
Whish 2008, p. 19.
Whish 2008, p. 18.
Mededinging neemt in onze maatschappij een belangrijke plaats in. Niet alleen in het bedrijfsleven, maar ook in bijvoorbeeld de wereld van politiek, sport, kunst, onderwijs en wetenschap concurreren mensen met elkaar. In veel geledingen van de maatschappij trachten mensen in de gunst van anderen te komen ter verwerving en vergroting van eigen welvaart, welzijn, aanzien en geluk.1 Mededinging en concurrentie kan zelfs in verband worden gebracht met Darwins evolutietheorie zoals uiteengezet in On the origin of species.2Het mededingingsrecht beperkt zich echter tot het economische verschijnsel mededinging en is alleen van toepassing op ondernemingen.3 Het beginsel van vrije ondernemingsgewijze productie brengt mee dat slecht bij uitzondering de vrijheid van mededinging beperkt mag worden. De vrijheid van ondernemers om met elkaar te concurreren en elkaar met geoorloofde middelen van de markt te concurreren, kan dan ook als economisch grondrecht worden gekwalificeerd.4
Vaak wordt gesteld dat de doelstelling van het mededingingsrecht is gelegen in maximalisering van de welvaart door de optimale allocatie van productiefactoren. Maximalisering van de welvaart door de optimale allocatie van productiefactoren is echter niet de enige doelstelling van het mededingingsrecht. Er zijn veel verschillende beleidsdoelen nagestreefd in naam van het mededingingsrecht.5 Daarvan hebben sommige niets te maken met welvaart en de optimale allocatie van productiefactoren. Als gevolg hiervan kan mededingingsrecht soms inconsistent en tegenstrijdig zijn.6 Whish wijst er terecht op dat er geen simpele premisse is waar beslissingen uit voortvloeien door de toepassing van logica alleen. Het mededingingsrecht is onderhevig aan spanningen, nu opvattingen en inzichten betreffende het mededingingsbeleid in de tijd aan veranderingen onderhevig zijn.7 Wel wordt algemeen aangenomen dat door een effectieve mededinging een aantal voordelen ontstaan. Zo wijst Whish op de stimulering van allocatieve efficiëntie en productieefficiëntie, het ontstaan van lagere prijzen voor consumenten, de stimulering van innovatie en dynamische efficiëntie zodat er betere producten op de markt beschikbaar komen en het ontstaan van keuzevrijheid voor de consument.8