4.3.3 Waardering en aanvullende informatie met betrekking tot dochtermaatschappijen, joint ventures, geassocieerde of minderheidsdeelnemingen en verbonden partijen

Ten aanzien van de enkelvoudige jaarrekening schrijft IFRS waarderingsgrondslagen voor, alsmede informatieverschaffing met betrekking tot dochtermaatschappijen, joint ventures, geassocieerde deelnemingen of minderheidsdeelnemingen en verbonden partijen. Zoals hiervoor is opgemerkt, hebben deze begrippen een obligatoire functie, en met name een operationaliseringsfunctie.

De omschrijving van het begrip ‘subsidiary’ in IAS 27 is in paragraaf 4.3.2 besproken.

Ook ten aanzien van de waardering en verwerking in de jaarrekening van joint ventures omvat IFRS specifieke richtlijnen. In IAS 31 alinea 3 is het begrip ‘joint venture’ als volgt gedefinieerd:

Het begrip ‘control’ ten aanzien van IAS 31 moet in lijn met het gelijknamige begrip in IAS 27 worden uitgelegd. Hierbij gaat het om de macht het financiële en zakelijke beleid te bepalen, met het oogmerk om economische voordelen te verkrijgen. Dit duidt op het belang van organisatorische verbondenheid.

De aanwezigheid van een contractuele verbintenis is essentieel voor de aanwezigheid van een joint venture. Uit IAS 31 alinea 9 blijkt dat de contractuele relatie het verschil bepaalt tussen een ‘joint venture’ en geassocieerde deelnemingen of minderheidsdeelnemingen (‘associates’), waarin een invloed van betekenis wordt uitgeoefend (‘significant influence’) als bedoeld in IAS 28.

Ten aanzien van geassocieerde deelnemingen of minderheidsdeelnemingen (‘associates’) bestaan voorschriften voor de waardering in de jaarrekening. IAS 28 alinea 2 bevat de volgende omschrijving van het begrip ‘associate’:

In dit verband is het begrip ‘subsidiary’ gedefinieerd conform IAS 27 alinea 4, zoals beschreven in paragraaf 4.3.2. De term ‘significant influence’ getuigt van organisatorische verbondenheid. Hieronder wordt verstaan:

Op basis van IAS 28 alinea 6 bestaat een vermoeden van ‘significant influence’ bij een bezit van ten minste 20% van de stemrechten in de desbetreffende onderneming. Dit duidt op financiële verbondenheid. In dit verband geldt ook een tweezijdige tegen-bewijsmogelijkheid. Indien ondanks het 20%-belang geen sprake is van invloed van betekenis, kan dit aannemelijk worden gemaakt. Voorts kan ‘significant influence’ feitelijk ook aan de orde zijn bij een bezit van minder dan 20%.

In IAS 28 alinea 8 is bepaald dat bij het bepalen van de omvang van de stemrechten ook potentiële stemrechten worden meegeteld, die kunnen worden verkregen uit warrants, optierechten enzovoort. Op basis van IAS 28 alinea 9 wegen de intentie van het management en de financiële mogelijkheden om de bedoelde stemrechten daadwerkelijk uit te oefenen of te verkrijgen, opnieuw niet mee.

IAS 24 bevat voorschriften met betrekking tot de informatieverschaffing over verbonden partijen (‘related parties’). In IAS 24 alinea 9 is de term ‘related party’ omschreven. Op basis hiervan kan de verbondenheid bijvoorbeeld aanwezig zijn, indien de ene partij onder ‘control’ staat van een andere, of juist een ander partij beheerst.

Voorts betreft dit de relaties tussen ‘associates’ en de participanten in een ‘joint venture’.

Indien een natuurlijk persoon als een ‘related party’ wordt beschouwd, worden zijn naaste familieleden ook als zodanig aangemerkt. Het gaat hierbij om een relatief ruime kring van verbonden personen, waarbij geen onderscheid wordt gemaakt tussen de gehuwde of ongehuwde partner, eigen kinderen of stiefkinderen, en personen ten laste van de betrokken persoon of van zijn partner. De genoemde begrippen hebben een vereenzelvigingsfunctie.