9.7.3 Beïnvloeding door de autoriteiten

De autoriteiten kunnen het tijdstip waarop en de volgorde waarin zij verklaringen en fysiek bewijs van de verdachte afdwingen, gewoonlijk zelf bepalen. Wanneer de verdachte door een afgedwongen verklaring het bestaan van belastend materiaal heeft erkend en naar aanleiding van die erkenning wordt gevraagd dat materiaal te verstrekken, dan kunnen de autoriteiten het ‘risico’ van vangnetexpedities (vgl. Funke en J.B.) beperken. Vgl. de situatie waarin de verklaring is afgedwongen op het moment dat de verdachte niet is ‘charged with a criminal offence’ en hij geen beroep op het EVRM-zwijgrecht kan doen.1 Denk ook aan de situatie waarin de nationale wetgever en/of rechter het EVRM-zwijgrecht het karakter van bewijsuitsluitingsregel toekennen en de verdachte (ook) in de ‘charge’-fase gehouden is om voor toezichtsdoeleinden te verklaren.

Meer in het algemeen kan de vraag worden gesteld wat nog de betekenis van het zwijgrecht is, wanneer een verklaring die in strijd daarmee van de verdachte wordt afgedwongen niet voor het punitief bewijs mag worden gebruikt, terwijl diezelfde verklaring als resultaat heeft dat belastend bewijsmateriaal van de verdachte wordt verkregen dat wel voor punitieve doeleinden gebruikt mag worden. Zeker wanneer dat materiaal grotere bewijskracht heeft. Het zwijgrecht is dan praktisch inhoudsloos.