8.3 Kan de Rente- en royaltyrichtlijn de toepassing van de Nederlandse regeling tegen onderkapitalisatie verhinderen?

De Rente- en royaltyrichtlijn beoogt een gelijke fiscale behandeling van nationale en transnationale uitkeringen van interest.1 De richtlijn wil dit doel bereiken door de belasting op uitkeringen van interest in de lidstaat waar zij ontstaan2 af te schaffen3 (de lidstaat waar de interest ontstaat wordt hierna aangeduid als ‘de bronstaat’).4, 5

Art. 1 bepaalt voor zover relevant: ‘Uitkeringen van interest (...) die ontstaan in een lidstaat, worden vrijgesteld van alle belastingen in die bronstaat (door inhouding dan wel door aanslag) (...).’ Wanneer een bronstaat de aftrek van de rente weigert, wordt in feite vennootschapsbelasting geheven over de rente. Volgens Weber is het denkbaar dat de vennootschapsbelasting over de rente in dat geval is te beschouwen als een belasting door aanslag als bedoeld in art. 1, lid 1, van de richtlijn. De richtlijn zou dan in de weg kunnen staan aan een bepaling die de aftrek van de rente verbiedt voor zover een vaste verhouding tussen het eigen en het vreemd vermogen wordt overschreden.6 Hier valt echter tegen in te brengen dat de vennootschapsbelasting geen belasting is op de rente maar een belasting op de winst.

In de tweede plaats zou het volgens Weber verdedigbaar zijn om uit art.1, lid 3, Rente- en royaltyrichtlijn af te leiden dat de richtlijn uitgaat van een systeem waarin de rente aftrekbaar is bij de debiteur en belast bij de crediteur. Daar is namelijk bepaald dat een vaste inrichting alleen als uitbetaler van de rente wordt beschouwd als de rente in het bronland aftrekbaar is. Naar het mij voorkomt, bevat art. 1, lid 3, van de richtlijn evenwel niet het beginsel dat de rente aftrekbaar hoort te zijn. Er staat naar mijn mening niet meer dan dat een vaste inrichting alleen als uitbetaler van de rente wordt behandeld voorzover de rente in de bronstaat in aftrek komt.7 Bovendien blijkt uit art. 4, lid 2, Moeder-dochterrichtlijn dat een dergelijk beginsel niet bestaat. In deze bepaling is namelijk geregeld dat de lidstaten bevoegd blijven om te bepalen dat lasten (waaronder de rente) die betrekking hebben op een deelneming niet aftrekbaar zijn van de belastbare winst van de moedermaatschappij. De Rente- en royaltyrichtlijn kan daarom, naar het mij voorkomt, niet in de weg staan aan de toepassing van art. 10d Wet VPB 1969.