8.2.1 Doel en structuur

De Wilg is opgesteld ten behoeve van de inrichting, het gebruik en het beheer van het landelijk gebied. Bij de totstandkoming van deze wet hebben de Nota Ruimte1 en de Agenda Vitaal Platteland2 een belangrijke rol gespeeld. Daarnaast vormt de Wilg de ‘codificatie’ van het Europese plattelandsbeleid.3 Een belangrijke (neven)doelstelling van de wet is de programmering en regulering van de EU-geld-stromen die samenhangen met de inrichting en het beheer van het landelijke gebied. De realisering van het gebiedsgerichte beleid vormt de kern van de Wilg. Hieronder wordt verstaan: ‘beleid, gericht op de verbetering van de kwaliteit van het landelijke gebied, in elk geval ten aanzien van natuur, recreatie, landschap, landbouw, sociaaleconomische vitaliteit, milieu en water, voor zover het betreft inrichting, gebruik en beheer van daarvoor specifiek in aanmerking komende delen van het landelijke gebied, met inbegrip van de reconstructie van de concentratiegebieden, bedoeld in artikel 4 van de Reconstructiewet concentratiegebieden’.4

Het gebiedsgerichte beleid omvat een brede afweging van uiteenlopende belangen ten behoeve van de inrichting, het gebruik en het beheer van het landelijk gebied. Als uitvloeisel van de Nota Ruimte en de Agenda Vitaal Platteland wordt bij de uitwerking van dit beleid veel belang toegekend aan de realisering en de instandhouding van de EHS en het Natura 2000-netwerk in Nederland.5 Volgens de wetgever kan de Wilg voor dat doel worden ingezet.6 De verantwoordelijkheid voor de uitvoering van het gebiedsgerichte beleid berust in principe bij Gedeputeerde Staten. De Minister van EZ7 stelt de beleidskaders vast en ondersteunt de uitvoering van het gebiedsgerichte beleid door het (deels) beschikbaar stellen van de benodigde middelen en de inzet van de Dienst landelijk gebied (hierna: DLG).8 De Wilg is opgebouwd uit twee delen. Het eerste deel van de wet bevat het instrumentarium ten behoeve van het gebiedsgerichte beleid. Het tweede deel bevat regels voor landinrichting.9 Dit laatste instrumentarium kan ook worden ingezet voor het gebiedsgerichte beleid.