2.2 Creditors’ bargain theory

Documentgegevens:

N.W.A. Tollenaar, datum 16-10-2016

Datum: 16-10-2016
Auteur: N.W.A. Tollenaar
Vakgebied(en): Insolventierecht / Faillissement

De meest invloedrijke rechtvaardigingstheorie voor het faillissementsrecht is de zogenaamde creditors’ bargain theory. Deze is in de jaren 80’ ontwikkeld door de Amerikaanse rechtswetenschappers Thomas Jackson en Douglas Baird.1 De theorie beoogt een rechtvaardigingsgrond aan te dragen voor het bestaan en de noodzaak van het faillissementsrecht en de inbreuk die het faillissementsrecht op de individuele verhaalsrechten van crediteuren maakt.2

Volgens de creditors’ bargain theory bestaat voor het faillissementsrecht een rechtvaardiging indien en voor zover aannemelijk is dat crediteuren in een “ex ante” positie, dat wil zeggen: van te voren zonder te weten wat hun toekomstige positie in een concreet geval zou zijn, een dergelijk systeem met elkaar zouden hebben afgesproken.3 Daarmee is de rechtvaardigingsgrond van faillissementsrecht volgens Jackson en Baird uiteindelijk die van consensus.

Bij de beoordeling van verschillende regelingen in het faillissementsrecht passen Jackson en Baird de creditors’ bargain theory toe waarbij zij zichzelf steeds de vraag stellen of crediteuren de betreffende regeling in een ex ante positie aldus zouden hebben afgesproken.4

Toon alle voetnoten

Voetnoten

Voetnoten

T.H. Jackson, Bankruptcy, non-bankruptcy entitlements, and the creditors’ bargain, Yale Law Journal, 1982, p. 862-863; D.G. Baird and T.H. Jackson, Corporate Reorganizations and the Treatment of Diverse Ownership Interests: A comment on Adequate Protection of secured Creditors in Bankruptcy, University of Chicago Law Review, 1984/51; en T.H. Jackson, The Logics and Limits of Bankruptcy Law, Harvard University Press 1986. Zie over de creditors’ bargain theorie in de Nederlandse literatuur F.M.J. Verstijlen en D. Hoekstra, De separatist in het voorontwerp voor een Insolventiewet en de creditors’ bargain, NJB 2009, afl. 5; J. Hummelen, Distress Dynamics, an efficiency assessment of Dutch bankruptcy law, diss. Groningen, Eleven International Publishing, 2015, p. 23-36; R.J. deWeijs, Harmonisation of European Insolvency Law and the need to tackle two problems: common pool & anticommons, International Insolvency Review 2012, nr. 2; O. Couwenberg, Resolving Financial Distress in the Netherlands, diss. Groningen, 1997, p. 70 e.v.; G.D. Hoekstra, De spanning tussen het maatschappelijk belang en het gezamenlijk belang bezien in het licht van de creditors’ bargain, TvI 2005/12 en Y. Ren, A comparative study of the Corporate Bankruptcy Reorganization Law of the US and China, Eleven Publishing, 2012, p. 15-41.

De creditors’ bargain theorie heeft ook kritiek losgemaakt en tot alternatieve theoriëen geleid; zie o.a. R.E. Scott, Through Bankruptcy with the Creditors’ Bargain Heuristic, Univ. Of Chic. L. Rev. 1986, vol. 53, p. 690-708, R.E. Scott, Sharing the risks of bankruptcy: Timbers, Ahlers, and beyond, Columbia Business Law Review 1 (1989) 183-194; T.H. Jackson and R.E. Scott, On the Nature of Bankruptcy: An Essay on Bankruptcy Sharing and the Creditors’ Bargain, Virgina Law Review 75(2) (1989) 155-204; Barry E. Adler, Bankruptcy and Risk Allocation, Cornell L. Rev. 1992, Vol. 77, p. 440; D.G. Carlson, Bankruptcy theory and the creditors’ bargain, University of Cincinnati Law Review 61(2) (1992) 453-510; E. Warren, Bankruptcy Policy, Univ. of Chic. L. Rev, 1987, vol. 54, nr. 3, p. 775-814; D.G. Baird, Loss Distribution, Forum Shopping and Bankruptcy: A Reply to Warren, Univ. of Chic. L. Rev. 1987, vol. 54, p. 815-834; E. Warren, Bankruptcy Policymaking in an Imperfect World, Mich. L. Rev., 1993, vol. 92, p. 336-3876; K. Gross, Taking community interests into account in bankruptcy: an essay, Washington University Law Review 72(3) (1994) 1031-1048; D.R. Korobkin, Rehabilitating values: a jurisprudence of bankruptcy, 91 Columbia Law Review 717 (1991); D.R. Korobkon, Contractarianism and the normative foundations of bankruptcy law, 71 Texas Law Review 541 (1993); R.K. Rasmussen, An essay on optimal bankruptcy rules and social justice, 1 University of Illionois Law Review (1994) 1-43; J.A. Veach, On considering the public interest in bankruptcy: looking to the railroads for answers, Indiana Law Journal 72(4) (1997) 1211-1230; N.D. Martin, Noneconomic interests in bankruptcy: standing on the outside looking in, Ohio State Law Journal, 59 (1998), 429-505; S.L. Bufford, What is right about bankruptcy law and wrong about its critics, Washington University Law Review 72(3) (1994) 829-848; H.R. Miller, The changing face of Chapter 11: a re-emergence of the bankruptcy judge as producer, director and sometimes star of the reorganization passion play, American Bankrutpcy Law Journal 69 (1995), 431-465; M.M. Blair and L.A. Stout, A Team Production Theory of Corporate Law, Va. L. Rev. 1999, Vol. 85; L.M. LoPucki, ATeam Production Theory of Bankruptcy Reorganization,Vand.L.Rev. 2004, Vol. 57; R.V. Butler & S. M. Gilpatric, A Re-examination of the Purposes and Goals of Bankruptcy, Am. Bankr. Inst. L. Rev. 1994, Vol 2; D.A. Skeel, Jr.,Markets, Courts, and the Brave NewWorld of Bankruptcy Theory,Wis. L. Rev. 1993, Vol. 1993; Omer Tene, Revisiting the Creditors’ Bargain: The Entitlement to the Going-Concern Surplus in Corporate Bankruptcy Reorganizations, Bankr.Dev.J. 2003, Vol 19; S. Paterson, Rethinking the Role of the Law of Corporate Distress in the Twenty-First Century, LSE Law, Society and Economy Working Papers 27/2014 en R.J. Mokal, Corporate insolvency law: Theory and Application, Oxford University Press, 2015.

T.H. Jackson, Bankruptcy, non-bankruptcy entitlements, and the creditors’ bargain, Yale Law Journal, 1982, p. 860 die faillissementsrecht beschouwt als: “(…) a system designed to mirror the agreement one would expect the creditors to form among themselves were they able to negotiate such an agreement from an ex ante position. It is this approach that I characterize as the ‘creditors’ bargain.’”

Zie bijvoorbeeld ten aanzien van de behandeling van gesecureerde crediteuren: D.G. Baird en T.H. Jackson, Corporate Reorganizations and the Treatment of Diverse Ownership Interests: A comment on Adequate Protection of secured Creditors in Bankruptcy, University of Chicago Law Review, 1984/51 en ten aanzien van pauliana: D.G. Baird and T.H. Jackson, Fraudulent conveyance law and its proper domain, Vanderbilt Law Review 1985/38.