Einde inhoudsopgave
Executele (Publicaties vanwege het Centrum voor Notarieel recht) 2007/IV.A.3
IV.A.3. Het doen verkopen van de roerende goederen door de Belgische 'testamentuitvoerder' (art. 1031 BBW)
Prof.mr. B.M.E.M. Schols, datum 07-12-2007
- Datum
07-12-2007
- Auteur
Prof.mr. B.M.E.M. Schols
- JCDI
JCDI:ADS404934:1
- Vakgebied(en)
Erfrecht (V)
Voetnoten
Voetnoten
Zie FRANK BUYSSENS, Handboek Estate Planning (HEP), Deel 5, Vermogensplanning met effect na overlijden: Erfrecht en Testament, Testamentuitvoerder/Taak, Brussel: De Boeck & Larcier 2005, p. 226.
VAN GRUNDERBEECK, Erfenissen, Schenkingen en testamenten, M. COENE,W PINTENS, A.VASTERAVENDTS (e.a.), Antwerpen: Kluwer 1997, p. 196.
VAN GRUNDERBEECK, Erfenissen, Schenkingen en testamenten, M. COENE,W PINTENS, A.VASTERAVENDTS (e.a.), Antwerpen: Kluwer 1997, p.196.
VAN GRUNDERBEECK, Erfenissen, Schenkingen en testamenten, M. COENE,W PINTENS, A.VASTERAVENDTS (e.a.), Antwerpen: Kluwer 1997, p.196.
VAN GRUNDERBEECK, Erfenissen, Schenkingen en testamenten, M. COENE,W PINTENS, A.VASTERAVENDTS (e.a.), Antwerpen: Kluwer 1997, p. 202. Zij wijst in noot 4 op dezelfde pagina op een oude uitspraak van 1850 dat dit alleen kan als er geen legitimarissen zijn.
Hijvoegt aan de beperking van juridische aard toe: 'met name louter feitelijk en precair', ALAIN VERBEKE, Belgisch testamentair erfrecht, Fiscaal Tijdschrift Vermogen (FTV), 2002,1, p. 33.
VAN GRUNDERBEECK 1997, p. 164.
Zie B.M.E.M. SCHOLS, (Belgisch) Tijdschrift voor Estate Planning (TEP), juni 2005. Een erfrechtelijke 'star is born'. Hij kan niet alleen uitvoeren, vollstrecken en executeren, maar ook de nalatenschap zelfstandig verdelen!
De bevoegdheid van de Belgische 'testamentuitvoerder' om goederen van de nalatenschap te gelde te maken is geregeld in art. 1031 van het Belgisch Burgerlijk Wetboek. Op grond van dit artikel is hij slechts bevoegd de roerende zaken te doen'verkopen', indien het vereiste geld om legaten uit te keren niet in de boedel voorhanden is.1
In tegenstelling tot onze executeur onder oud erfrecht is hij hiertoe ook bevoegdindien hem het recht van bezit niet is toegekend. De Belgische rechtsleer neemt dit aan, omdat in de betreffende bepaling geen onderscheid wordt gemaakt tussen de executeur met en zonder bezit.2
Watbetekentdoen' verkopen? Dit betekent dat de testamentuitvoerder niet zelfbevoegd is om de roerende goederen te gelde te maken, ook niet op grond van een testamentaire bepaling.3 De erfgenamen moeten hun toestemming verlenen. Doen zij dit niet dan moet de testamentuitvoerder aan de rechtbank vragen om de 'verkoop' te bevelen.4
Het is echter heersende leer dat erflater kan bepalen dat de testamentuitvoerder ook onroerende zaken kan doen verkopen.5 In beginsel zal het moeten gaan om een verkoop met het oog op het uitkeren van legaten.Verbeke6 wijst er op dat het bezitsrecht van de testamentuitvoerder, onder meer qua juridische aard, beperkt is, hetgeen zijns inziens betekent dat het bezitsrecht van reservataire erfgenamen ofvan een algemene legataris die opkomt zonder re-servatairen, voorgaat. Aangenomen wordt daarentegen echter ook dat Belgische legitimarissen het bezitsrecht van de executeur op hun legitieme dienen te dulden, doch wel alleen wat de roerende zaken betreft. Men is deze mening toegedaan omdat de legitimarissen in art. 1027 BBW het recht hebben om de testamentuitvoerder zijn bezit te ontnemen.7 Dit kunnen zij doen door aan de testamentuitvoerder aan te bieden een bedrag ter hand te stellen dat voldoende is om de legaten uit te keren.
Wederom mag in algemene zin niet uit het oog verloren worden dat de erfrechtelijke voedingsbodem wat de positie van legitimarissen betreft en daarmee de positie van 'executeurs', niet te vergelijken is met het nieuwe Nederlandse erfrechtelijke klimaat. De Belgen hebben immers een goederenrech-telijke 'reserve'.8 Daarnaast gaat het in beginsel slechts, zoals gezien, om een doen verkopen en om roerende zaken. De verkoopbevoegdheden van de Belgische 'testamentuitvoerder' verdienen derhalve zeker niet het predikaat: 'uitgebreid'.