2.1. Inleiding

In dit boek wordt de privaatrechtelijke handhaving van mededingingsrecht onderzocht. De doelstellingen en de inhoud van het mededingingsrecht staan niet centraal. Desondanks is het wenselijk enige aandacht te besteden aan de doelstellingen en de inhoud van het mededingingsrecht. Privaatrechtelijke handhaving van mededingingsrecht is namelijk geen doel op zichzelf, maar dient te worden onderzocht aan de hand van de algemene doelstellingen of doelen van het mededingingsrecht en het burgerlijk recht.1

Ik dit hoofdstuk bespreek ik de Europese en Nederlandse mededingingsregels die voor de privaatrechtelijke handhaving van het mededingingsrecht relevant zijn. Een korte inleidende bespreking van het materiële mededingingsrecht is, zoals in de loop van dit boek zal blijken, onontkoombaar omdat de materiële norm van aanzienlijk belang is bij de privaatrechtelijke handhaving van het mededingingsrecht. De privaatrechtelijke handhaving van het mededingingsrecht kan met enige kennis van het materiële mededingingsrecht beter worden gepositioneerd op de mededingingsrechtelijke landkaart. De bespreking van het materiële mededingingsrecht beoogt niet meer te zijn dan een inleiding, met name bedoeld voor de civielrechtelijk georiënteerde lezer met weinig specifieke kennis van mededingingsrecht. In § 2.3.3.3 wordt de civielrechtelijke nietigheid van mededingingsbeperkende overeenkomsten of besluiten besproken. In § 2.3.4.5 wordt de civielrechtelijke nietigheid van rechtshandelingen die in strijd zijn met het verbod om misbruik te maken van een economische machtspositie besproken. De desbetreffende paragrafen kunnen ook voor de mededingingsrechtelijk georiënteerde lezer interessant zijn, met name de bespreking over conversie van de nietige rechtshandeling (§ 2.3.3.3 sub d) en de bespreking over voortbouwende overeenkomsten (§ 2.3.3.3 sub f).

Ik begin met een korte bespreking van de doelstellingen van het mededingingsrecht. Deze doelstellingen kunnen verschillen, afhankelijk van de vraag of het om Europese mededingingsregels, Nederlandse mededingingsregels of buitenlandse mededingingsregels gaat. De bespreking in dit hoofdstuk is slechts bedoeld om enig inzicht te geven in de vraag waarom mededingingsrecht überhauptbestaat en zinvol kan zijn. Een korte bespreking van de doelstellingen van het mededingingsrecht is, evenals een bespreking van de inhoud van het mededingingsrecht, noodzakelijk voor het doen van onderzoek naar de privaatrechtelijke handhaving van mededingingsrecht. Zo zal in § 7.6.7 duidelijk worden dat de doelstellingen van mededingingsrecht van belang kunnen zijn bij het vaststellen van de relativiteit van de onrechtmatige daad. Voor een uitgebreidere bespreking betreffende nut en noodzaak van mededingingsrecht verwijs ik naar de vele geschriften die omtrent dit onderwerp zijn verschenen van de hand van de beoefenaren van de economische wetenschap, in het bijzonder de industriële economie.