2.3 De achtergronden van de bij dode opgerichte stichting in Duitsland

Waar het in Nederland ontbrak aan wetgeving en overheidstoezicht op stichtingen, is het bestaan en functioneren van stichtingen in Duitsland doordrenkt van staatstoezicht en staatsbemoeienis. Dit heeft tot gevolg gehad dat de stichting haar traditionele verschijningsvorm als doelvermogen heeft behouden maar gelijktijdig dat ten gevolge van de Eerste en Tweede Wereldoorlog, en de nasleep daarvan, bijna alle stichtingen waren verdwenen door te beleggen in oorlogsobligaties en door onteigeningen (zie 2.3.1.2). Onteigening kwam, zowel in formele zin als in feitelijk zin vooral voor in de DDR.1

Voordat het juridische kader van de Duitse stichting wordt behandeld, besteed ik eerst aandacht aan twee belangrijke maatschappelijke achtergronden waartegen het stichtingenrecht is gesitueerd: de Duitse Obrigkeitsstaat en de gevolgen van de twee door Duitsland verloren wereldoorlogen.