9.2.2 Rechtstreekse werking

509. Art. 6 EVRM richt zich, evenals de overige verdragsbepalingen, tot de verdragsluitende staat. Het is aan de staat om de rechtspleging zo in te richten en te organiseren dat de in art. 6 EVRM gewaarborgde rechten worden veilig gesteld. In een civiele procedure is de burgerlijke rechter als staatsorgaan tegenover de procespartijen gehouden die rechten in acht te nemen.1 De wijze waarop hij de zaak behandelt, de wijze waarop hij de aan hem toekomende processuele bevoegdheden uitoefent, mag daarmee niet in strijd komen.

Naar algemene opvatting is art. 6 EVRM een bepaling die naar haar inhoud een ieder kan verbinden, als bedoeld in art. 93 Grondwet, en daarom rechtstreekse werking heeft in onze nationale rechtsorde.2 Ook de arresten waarin het EHRM art. 6 EVRM nader uitlegt, en die zijn te beschouwen als een vorm van authentieke verdragsuitleg, hebben die rechtstreekse werking.3 Dit brengt mee dat private personen zich ten overstaan van de Nederlandse rechter rechtstreeks op art. 6 EVRM, zoals uitgelegd door het EHRM, kunnen beroepen. Bovendien dienen wettelijke voorschriften van nationale origine, waarvan de toepassing onverenigbaar is met art. 6 EVRM, zoals uitgelegd door het EHRM, ingevolge art. 94 Grondwet buiten toepassing te blijven. Deze rechtstreekse werking en werking met voorrang op nationale wetgeving worden door de Nederlandse rechter erkend.4