Einde inhoudsopgave
25 jaar Awb in eenheid en verscheidenheid 2019/10.1.2
10.1.2 De toekomst van het bestuursrecht: ontstatelijking en de eisen van de rechtsstaat
mr. dr. N. Jak, datum 01-12-2018
- Datum
01-12-2018
- Auteur
mr. dr. N. Jak
- Vakgebied(en)
Bestuursrecht algemeen / Algemeen
Voetnoten
Voetnoten
Vgl. M.L. van Emmerik, ‘Rechtsstatelijke inbedding van hybride bestuursrecht. Bespreking VAR-preadviezen 2016’, NTB 2016/24, p. 178.
M. Scheltema, ‘De Hoge Raad en het algemeen belang’, in: R.J.N. Schlössels e.a. (red.), De burgerlijke rechter in het publiekrecht, Deventer: Wolters Kluwer 2015, p. 815.
Venice Commission, Rule of Law Checklist (CDL-AD(2016)007). Zie ook de aangenomen motie van het lid Özütok c.s. waarin de regering, onder verwijzing naar de checklist van de Commissie van Venetië, wordt verzocht bij de overdracht van publieke taken aan semipublieke instellingen expliciet aandacht te besteden aan de bescherming van burgerrechten. Kamerstukken II 2017/18, 34775 VII, 17.
Zie het themanummer over het bestuursrecht van de toekomst, NTB 2014, afl. 8; het themanummer naar aanleiding van de afscheidsrede van Schreuder-Vlasblom, NTB 2016, afl. 10; S.E. Zijlstra, R.A.J. van Gestel & A.A. Freriks, Privaat bestuur? (VAR-reeks 140), Den Haag: Boom Juridische uitgevers 2008; J.H. Gerards, M.W. Scheltema & A.R. Neerhof, Hybride bestuursrecht (VAR-reeks 156), Den Haag: Boom Juridische uitgevers 2016; R.J.N. Schlössels e.a. (red.), In het nu… Over toekomstig bestuursrecht, Deventer: Wolters Kluwer 2018, p. 508-512; S.E. Zijlstra, ‘De toekomst van het bestuursrecht: ontstatelijking?’, NTB 2018/54.
M. Scheltema, ‘Rechtseenheid of rechtsstaat als doelstelling van de Awb?’, NJB 2015/814; B.J. Schueler, ‘De verschuivende functies van de Awb’, RegelMaat 2015, afl. 6, p. 422-436.
Door de voortdurende verschuiving van de uitvoering van publieke taken naar semipublieke instellingen, rijst de vraag in hoeverre daarbij de eisen van de democratische rechtsstaat (nog) geborgd zijn. Het gaat hier om de klassieke pijlers als legaliteit, machtsverdeling, normering en rechtsbescherming.1 Dienen de uitgangspunten van de democratische rechtsstaat, die de relatie tussen burger en overheid bepalen, niet met de verschuiving van overheidstaken naar private organisaties mee te verschuiven?2 De urgentie van die vraag blijkt mede uit de in 2016 door de Commissie van Venetië opgestelde checklist aan de hand waarvan de mate van rechtsstatelijkheid van een staat bepaald kan worden. Eén van de ijkpunten die de commissie daarbij namelijk heeft geformuleerd, is de mate waarin semipublieke actoren aan de eisen van de rechtsstaat voldoen.3 Het verbaast dan ook niet dat ontstatelijking van bestuur en de borging van rechtsstatelijke waarden één van de kernthema's is die de agenda voor de toekomst van het bestuursrecht4 en in het bijzonder de Algemene wet bestuursrecht (Awb)5 bepaalt.