4.3.1 Rechtshandelingen

De term ‘rechtshandeling’ uit art. 2:403 lid 1 sub f BW ziet zowel op meerzijdige als eenzijdige rechtshandelingen van de 403-maatschappij.1 Een voorbeeld van een meerzijdige rechtshandeling is als de 403-maatschappij een arbeidsovereenkomst aangaat met een werknemer. Een eenzijdige rechtshandeling is bijvoorbeeld een garantstelling door de 403-maatschappij voor de verplichtingen van een derde.

Naar mijn mening kwalificeert ook een stilzwijgende rechtshandeling van de 403-maatschappij als een rechtshandeling in de zin van art. 2:403 lid 1 sub f BW. Hierbij kan onder meer worden gedacht aan een stilzwijgende bekrachtiging van een rechtshandeling die een derde op grond van een ontoereikende volmacht in naam van de 403-maatschappij heeft verricht.2 Een rechtshandeling kan bijvoorbeeld stilzwijgend zijn bekrachtigd als de 403-maatschappij voldoet aan de verplichtingen die uit de desbetreffende rechtshandeling voortvloeien.3 De tekst van art. 2:403 lid 1 sub f BW laat mijns inziens geen ruimte om schulden die voortvloeien uit een stilzwijgende rechtshandeling van de 403-maatschappij niet onder de reikwijdte van de 403-aansprakelijkheid te scharen. Ook de functie van de 403-aansprakelijkheid bij de compensatie van de crediteuren van de 403-maatschappij geeft hiervoor geen aanleiding. Zowel bij schulden die uit een uitdrukkelijke als die uit een stilzwijgende rechtshandeling voortvloeien, ontbreekt het de crediteur aan de mogelijkheid om de jaarrekening van de 403-maatschappij in te zien. Ik meen daarom dat de crediteuren ook in beide gevallen moeten worden gecompenseerd.

Tot slot wijs ik op een uitspraak van de Rechtbank Arnhem waar de vraag aan de orde kwam of een stilzwijgende verlenging van een huurovereenkomst een aparte rechtshandeling is in de zin van art. 2:403 lid 1 sub f BW.4 Anders gezegd; het is de vraag of de huurpenningen die de 403-maatschappij is verschuldigd vanaf de stilzwijgende verlenging, nog steeds voortvloeien uit de huurovereenkomst zelf of uit de verlenging. In casu heeft de moedermaatschappij de 403-verklaring ingetrokken tussen het aangaan van de huurovereenkomst door de 403-maatschappij en de stilzwijgende verlenging daarvan. Na de intrekking is de moedermaatschappij slechts aansprakelijk voor de schulden die voortvloeien uit de rechtshandelingen die de 403-maatschappij heeft verricht tot het moment dat de moedermaatschappij een beroep kan doen op de intrekking.5 Indien de huurpenningen vanaf de stilzwijgende verlenging van de huurovereenkomst uit deze verlenging zouden voortvloeien – in plaats van uit de huurovereenkomst –, dan zou de moedermaatschappij daar dus niet aansprakelijk voor zijn.

Mijns inziens oordeelt de rechtbank terecht dat een stilzwijgende verlenging van een huurovereenkomst niet kwalificeert als een rechtshandeling in de zin van art. 2:403 lid 1 sub f BW.6 Ook na de stilzwijgende verlening vloeien de huurpenningen van de 403-maatschappij daarom voort uit de desbetreffende huurovereenkomst, en is de moedermaatschappij daarvoor aansprakelijk. Dit geldt naar mijn mening ook voor de verlenging van andere overeenkomsten. De verlening van een overeenkomst – stilzwijgend of uitdrukkelijk – betreft een voortzetting van een rechtsverhouding die door de eerdere overeenkomst in het leven is geroepen.