HvJ EU, 03-03-2022, nr. C-421/20

Gelet op de rechterlijke bevoegdheid van de gerechten van de lidstaten om kennis te nemen van vorderingen wegens inbreuk, voorziet verordening nr. 6/2002 in artikel 82, leden 1 tot en met 3, in een cascadesysteem van aanknopingspunten, waarbij het eerste de woonplaats van de gedaagde in de Unie is en het tweede de vestiging van de gedaagde in de Unie. Wanneer de gedaagde woonplaats noch vestiging op het grondgebied van de Unie heeft, bepaalt deze verordening vervolgens dat het forum actoris bevoegd is. Het derde en het vierde aanknopingspunt zijn namelijk respectievelijk de woonplaats en de plaats van vestiging van de eiser op het grondgebied van de Unie. Ten slotte, als ultima ratio, moeten de inbreukprocedures aanhangig worden gemaakt bij de gerechten van de lidstaat waar het Bureau voor intellectuele eigendom van de Europese Unie (EUIPO) zijn zetel heeft.

Bovendien kunnen vorderingen wegens inbreuk krachtens artikel 82, lid 5, van verordening nr. 6/2002 ook worden ingesteld bij de gerechten van de lidstaat waar de inbreuk heeft plaatsgevonden of dreigt plaats te vinden. Zoals blijkt uit artikel 83 van verordening nr. 6/2002 is het gerecht dat wordt aangezocht op grond van artikel 82, lid 5, van die verordening, anders dan de gerechten die worden aangezocht op grond van artikel 82, leden 1 tot en met 3 ervan, alleen bevoegd om uitspraak te doen over feiten die hebben plaatsgevonden of dreigen plaats te vinden op het grondgebied van de lidstaat van het aangezochte gerecht.

Een dergelijk cascadesysteem van aanknopingspunten, aangevuld met het aanknopingspunt van de lidstaat waar de inbreuk heeft plaatsgevonden of dreigt plaats te vinden, komt ook voor in verordening (EU) 2017/100111.. De rechtspraak van het Hof die in het kader van die verordening is ontwikkeld, met name die in het arrest AMS Neve e.a., kan dus ook worden toegepast op verordening nr. 6/2002. Zoals uit punt 64 van dat arrest blijkt, zijn de oplossingen wat betreft de bevoegdheidsregels niet noodzakelijkerwijs van toepassing op de collisieregels, die de kern van de onderhavige prejudiciële verwijzing vormen. Het arrest AMS Neve e.a. dient derhalve niet te worden beschouwd als een beperking of afwijking van het arrest Nintendo.

Om het recht aan te wijzen dat van toepassing is op andere sancties dan die welke zijn vastgesteld in artikel 89, lid 1, onder a) tot en met c), van verordening nr. 6/2002, verwijst artikel 89, lid 1, onder d), van die verordening naar het recht van de lidstaat waar de handelingen die inbreuk maken of dreigen te maken, zijn verricht, met de vermelding dat deze verwijzing ook de regels van het internationaal privaatrecht van die lidstaat omvat. In diezelfde geest verwijst artikel 88, lid 2, van die verordening op zijn beurt, wat betreft alle zaken die niet in die verordening zijn geregeld, naar het recht van de lidstaat van de rechtbank voor het gemeenschapsmodel waarbij met name een vordering wegens inbreuk aanhangig is gemaakt.

In de huidige context van het Unierecht moeten die verwijzingen, voor zover zij betrekking hebben op het internationaal privaatrecht, worden opgevat als verwijzingen naar de bepalingen van de Rome II-verordening.12. In de lidstaten die de collisieregels van die verordening toepassen, resulteren de verwijzingen in artikel 89, onder d), en artikel 88, lid 2, van verordening nr. 6/2002 dus in aanwijzing van hetzelfde nationale recht.

Gelet op het beginsel van de lex fori processualis, moeten de diverse aspecten van de procedure die niet het voorwerp zijn van uniforme bepalingen van het Unierecht daarentegen worden geregeld door het nationale recht van de lidstaat van het gerecht waarbij een vordering aanhangig is gemaakt.13. Wat verordening nr. 6/2002 betreft lijkt dit beginsel te worden erkend in artikel 88, lid 3, ervan.14. Een echo van het beginsel van de lex fori processualis is bovendien ook te horen in artikel 89, lid 2, van die verordening, volgens welk artikel de rechtbank voor het gemeenschapsmodel tevens maatregelen overeenkomstig het nationale recht treft om de in artikel 89, lid 1, van die verordening genoemde bevelen te doen naleven.

In het arrest H. Gautzsch Großhandel15. worden nuttige referentiepunten verstrekt waaruit kan worden afgeleid dat de hypothese dat de in het hoofdgeding aan de orde zijnde nevenvorderingen onder het beginsel van de lex fori processualis vallen, moet worden afgewezen.

Wat in de eerste plaats een vordering tot vernietiging van de namaakproducten betreft, volgt uit het arrest H. Gautzsch Großhandel16. dat deze behoort tot de ‘andere passende sancties’ in de zin van artikel 89, lid 1, onder d), van verordening nr. 6/2002.

Wat in de tweede plaats de vorderingen betreft tot vergoeding van de schade als gevolg van de activiteiten van degene die met deze handelingen inbreuk op het model heeft gemaakt en tot verkrijging van informatie over die activiteiten teneinde die schade te kunnen bepalen, deze vorderingen betreffen volgens het arrest H. Gautzsch Großhandel17. geen sanctie in de zin van artikel 89 van verordening nr. 6/2002. Overeenkomstig artikel 88, lid 2, van die verordening vallen zij niettemin onder het nationale recht van de rechtbank voor het gemeenschapsmodel waarbij de zaak is ingeleid.

Ten slotte ben ik van mening dat, in het verlengde van de logica van het arrest H. Gautzsch Großhandel18., hetzelfde geldt voor vorderingen tot overlegging van documenten en verkrijging van boekhoudkundige informatie. De kenmerken van die vorderingen lijken niet erg af te wijken van die van een vordering tot verstrekking van informatie over de activiteiten van de inbreukmaker. In het arrest Nintendo19. heeft het Hof immers bevestigd dat de nevenvorderingen tot overlegging van boekhoudkundige en andere documenten hetzij onder artikel 89, lid 1, onder d), van verordening nr. 6/2002, hetzij onder artikel 88, lid 2, van die verordening vallen, waarbij elk van deze bepalingen naar het toepasselijke nationale recht verwijst.

Bijgevolg vallen de in het hoofdgeding aan de orde zijnde nevenvorderingen niet onder het beginsel van de lex fori processualis. In een volgende stap moet dus worden nagegaan of in een situatie waarin dergelijke vorderingen op grond van artikel 82, lid 5, van verordening nr. 6/2002 bij het gerecht van een lidstaat aanhangig worden gemaakt, toepassing van de collisieregels vereist is.

Om tot de conclusie te kunnen komen dat, wanneer een gerecht van de lidstaat wordt aangezocht op grond van artikel 82, lid 5, van verordening nr. 6/2002, op de nevenvorderingen bij een vordering wegens inbreuk noodzakelijkerwijs de lex fori van toepassing is, dient ervan te worden uitgegaan dat het bij dat gerecht niet gaat om een geval waarin moet worden gekozen tussen de rechtstelsels van verschillende landen in de zin van artikel 1, lid 1, van de Rome II-verordening.

Zoals ik reeds in punt 3 van deze conclusie heb opgemerkt, moeten de collisieregels van de Rome II-verordening wijken voor die van onder meer verordening nr. 6/2002. Verordening nr. 6/2002 bevat geen enkele collisieregel die de lex fori aanwijst als toepasselijk recht voor de in artikel 82, lid 5, van deze verordening bedoelde situaties. Anders dan BMW suggereert, bevat artikel 83, lid 2, van die verordening geen dergelijke regel. Zoals uit het opschrift ervan blijkt, wordt in dat artikel de omvang van de bevoegdheid van de gerechten van de plaats van de inbreuk vastgelegd.

Bij gebreke van een dergelijke collisieregel, met name wanneer een lidstaat wordt aangezocht op grond van artikel 82, lid 5, van verordening nr. 6/2002, moeten de in het hoofdgeding aan de orde zijnde nevenvorderingen a priori worden geregeld door het recht dat door de Rome II-verordening als het toepasselijke recht wordt aangewezen. Daarbij zij aangetekend dat de Rome II-verordening enkel van toepassing is in de gevallen waarin moet worden gekozen tussen de rechtsstelsels van verschillende landen. Voor de beantwoording van de eerste vraag en de aanname dat de collisieregels van die verordening van toepassing zijn op die vorderingen, moet derhalve eerst worden onderzocht of er in de situatie in het hoofdgeding sprake is van een situatie waarin moet worden gekozen tussen de rechtsstelsels van verschillende landen.20.

Het uitgangspunt van de redenering waarop het Hof zijn uitlegging in het arrest Nintendo heeft gebaseerd, is de vaststelling in punt 99 van dat arrest dat de geschillen betreffende inbreuken op intellectuele-eigendomsrechten zeer complex kunnen zijn: het is niet ongebruikelijk dat eenzelfde verweerder verschillende inbreukmakende handelingen wordt verweten, zodat — als plaats waar de schadeveroorzakende gebeurtenis zich heeft voorgedaan — meerdere plaatsen het relevante aanknopingspunt zouden kunnen vormen om het toepasselijke recht te bepalen. Dit is met name het geval wanneer het, zoals uit punt 103 van dat arrest blijkt, gaat om omstandigheden waarin eenzelfde verweerder verschillende inbreukmakende handelingen wordt verweten die zijn verricht in verschillende lidstaten. Om niet gedwongen te zijn meer dan één recht toe te passen, dient een nationale rechter volgens het Hof in dergelijke omstandigheden het begrip ‘land waar de inbreuk is gepleegd’ in de zin van artikel 8, lid 2, van de Rome II-verordening uit te leggen als verwijzend naar de ‘plaats waar de oorspronkelijke inbreukmakende handeling die ten grondslag ligt aan het verweten gedrag, is verricht of dreigt te worden verricht’.40.

Meer specifiek heeft het Hof aanvankelijk in punt 103 van het arrest Nintendo verklaard dat, in omstandigheden waarin eenzelfde verweerder verschillende inbreukmakende handelingen wordt verweten die onder het begrip ‘gebruik’ in de zin van artikel 19, lid 1, van verordening nr. 6/2002 vallen en die in verschillende lidstaten zijn verricht, voor de vaststelling van de schadeveroorzakende gebeurtenis niet dient te worden gerefereerd aan elke verweten inbreukmakende handeling, maar het gedrag van de verweerder in zijn totaliteit dient te worden beoordeeld teneinde de plaats vast te stellen waar de oorspronkelijke inbreukmakende handeling die ten grondslag ligt aan het verweten gedrag, is verricht of dreigt te worden verricht.

Vervolgens heeft het Hof evenwel preciseringen aangebracht om de plaats waar de oorspronkelijke inbreukmakende handeling is verricht in de zin van punt 103 van dat arrest te kunnen vaststellen, en daarbij afzonderlijk en geïsoleerd41. onderscheid gemaakt tussen situaties waarin een marktdeelnemer via een website goederen heeft aangeboden die inbreuk maken op de aan de gemeenschapsmodellen verbonden rechten en situaties waarin de marktdeelnemer goederen die de aan een gemeenschapsmodel verbonden rechten zouden schenden, door een derde heeft doen verzenden naar een andere lidstaat dan die waar hij is gevestigd.

Hieruit volgt dat de vermelding in punt 103 van het arrest Nintendo van ‘omstandigheden waarin eenzelfde verweerder verschillende inbreukmakende handelingen wordt verweten’ volgens de logica van dat arrest niet verwijst naar de situatie waarin zich in meerdere lidstaten inbreukmakende handelingen hebben voorgedaan die verschillende vormen van ‘gebruik’ in de zin van artikel 19, lid 1, van verordening nr. 6/2002 vormen, maar naar de situatie waarin in verschillende lidstaten meerdere inbreukmakende handelingen zijn verricht die dezelfde vorm van ‘gebruik’ vertegenwoordigen.

Daarom rijst de vraag of er sprake is van verschillende inbreukmakende handelingen die dezelfde vorm van ‘gebruik’ vertegenwoordigen en die in verschillende lidstaten zijn verricht in de zin van punt 103 van het arrest Nintendo, wanneer het verweten gedrag zoals in casu bestaat uit het aanbieden van producten aan consumenten die zich in een lidstaat (Duitsland) bevinden en het in de handel brengen van de goederen in die lidstaat, en wanneer het internetaanbod dat ten grondslag ligt aan dat aanbieden en het in de handel brengen in een andere lidstaat (Italië) op gang werd gebracht.

De Commissie betoogt dat deze vraag bevestigend moet worden beantwoord. In wezen gaat het volgens haar om verschillende inbreukmakende handelingen die in verschillende landen zijn verricht, ook indien er sprake is van een aanbod van goederen op het internet dat inbreuk maakt op intellectuele-eigendomsrechten, zelfs wanneer de aangezochte rechter uitsluitend bevoegd is voor de inbreukmakende handelingen die één lidstaat betreffen.

Deze uitlegging heeft aanhangers in de rechtsliteratuur. Volgens hen is het wegens het territorialiteitsbeginsel eenvoudigweg niet mogelijk dat er in een land ‘schade’ in de zin van een inbreuk op het intellectuele-eigendomsrecht wordt berokkend indien er niet ook sprake is van een ‘schadeveroorzakende gebeurtenis’ in de zin van een inbreukmakende handeling: beide elementen vallen noodzakelijkerwijs samen wat betreft het grondgebied waar zij zich voordoen.42. In een situatie zoals de onderhavige bestaan er ten minste twee inbreukmakende handelingen die zijn verricht in twee verschillende lidstaten.

Genoemde uitlegging vindt tevens steun in het arrest AMS Neve e.a., waarin het Hof in punt 64 heeft verwezen naar het arrest Nintendo.

Onder verwijzing naar het arrest Nintendo heeft het Hof in de eerste volzin van dat punt van het arrest AMS Neve e.a. verklaard dat ‘[de] vaststelling van het toepasselijke recht [op grond van artikel 8, lid 2, van de Rome II-verordening] […] nodig [kan] blijken wanneer bij een rechterlijke instantie die bevoegd is om uitspraak te doen over inbreuken op het grondgebied van om het even welke lidstaat, een vordering wegens inbreuk aanhangig is gemaakt die betrekking heeft op diverse inbreuken in verschillende lidstaten’. Deze verklaring kan op het eerste gezicht de indruk wekken dat de uitlegging in het arrest Nintendo niet ziet op situaties waarin een rechtbank op grond van artikel 82, lid 5, van verordening nr. 6/2002 wordt aangezocht en uitsluitend bevoegd is ter zake van inbreuk of dreigende inbreuk op het grondgebied van de lidstaat waar die rechtbank is gelegen.

In die verklaring wordt evenwel eenvoudigweg het geschil beschreven dat tot de prejudiciële verwijzing in de zaak Nintendo heeft geleid, zonder daarbij uit te sluiten dat de uitlegging in het arrest Nintendo op de in artikel 82, lid 5, van verordening nr. 6/2002 bedoelde situaties wordt toegepast.

Belangrijker nog, het Hof heeft in punt 64 van het arrest AMS Neve e.a. verduidelijkt dat ‘[i]n een dergelijk geval[43.] […], teneinde te vermijden dat de aangezochte rechter voorschriften uit meerdere rechtsstelsels moet toepassen, slechts een van deze inbreukmakende handelingen, namelijk de oorspronkelijke inbreukmakende handeling, [moet] worden aangewezen aan de hand waarvan het op het geding toepasselijke recht wordt vastgesteld’. Hieruit volgt dat, wat betreft de verweten gedragingen die het voorwerp van het arrest Nintendo vormden, en met name het online aanbieden van beweerdelijk inbreukmakende goederen, de oorspronkelijke inbreukmakende handeling (het in werking zetten van het procedé voor het online plaatsen van de aanbieding) een van de inbreukmakende handelingen is. Met uitsluiting van die oorspronkelijke inbreukmakende handeling worden alle overige inbreukmakende handelingen in een dergelijk geval verricht in de lidstaten waar zich de consumenten bevinden voor wie deze internetsite toegankelijk is.

Daarom moet worden geoordeeld dat er in casu, wat betreft de vaststelling van het toepasselijke recht volgens artikel 8, lid 2, van de Rome II-verordening, in omstandigheden waarin het verweten gedrag bestaat uit het aanbieden van producten aan consumenten die zich in een lidstaat (Duitsland) bevinden en het in de handel brengen van de goederen in die lidstaat en waarin het internetaanbod dat ten grondslag ligt aan dat aanbieden in een andere lidstaat (Italië) op gang werd gebracht, sprake is van ten minste twee inbreukmakende handelingen die respectievelijk in Duitsland en Italië zijn verricht.

De benadering volgens welke, teneinde te vermijden dat de aangezochte rechter voorschriften uit meerdere rechtsstelsels moet toepassen, slechts een van deze inbreukmakende handelingen, namelijk de oorspronkelijke inbreukmakende handeling, moet worden aangewezen aan de hand waarvan het op het geding toepasselijke recht wordt vastgesteld, geldt derhalve ook voor de vaststelling van het recht dat van toepassing is op de nevenvorderingen in het hoofdgeding. In het licht van punt 108 van dat arrest is de oorspronkelijke inbreukmakende handeling in het onderhavige geval het door een marktdeelnemer in werking zetten van het procedé waarbij het product online op zijn website wordt geplaatst om het aan te bieden tot verkoop.

Bijgevolg moet artikel 8, lid 2, van de Rome II-verordening aldus worden uitgelegd dat, voor de vaststelling van het recht dat van toepassing is op de nevenvorderingen bij de in het antwoord op de eerste vraag beschreven vordering wegens inbreuk, het begrip ‘land waar de inbreuk is gepleegd’ in de zin van die bepaling ziet op het land van de plaats waar de oorspronkelijke inbreukmakende handeling, die ten grondslag ligt aan het verweten gedrag, is verricht.

Die vaststelling wordt niet op losse schroeven gezet door de argumenten die ertoe strekken aan te tonen dat de uitlegging in het arrest Nintendo, wanneer het gaat om een in een derde staat gevestigde verweerder, kan leiden tot aanwijzing van het recht van een derde land als recht dat van toepassing is op elke niet in verordening nr. 6/2002 geregelde kwestie.

In het kader van het in de procedure bij het Hof gevoerde discussie en de discussie in de rechtsliteratuur is gewezen op de gevolgen van de uit het arrest Nintendo voortvloeiende uitlegging voor de situatie waarin de plaats van verrichting van de oorspronkelijke inbreukmakende handeling die ten grondslag ligt aan het verweten gedrag, in een derde land ligt. Het bij die discussies ingenomen standpunt dat de uitlegging in dat arrest niet geldt voor de situaties waarvan sprake is in artikel 82, lid 5, van verordening nr. 6/2002 is met name ingegeven door de wens om te vermijden dat het recht van een derde land moet worden toegepast.

Indien artikel 8, lid 2, van de Rome II-verordening evenwel aldus wordt uitgelegd dat bij de vaststelling van het recht dat van toepassing is op nevenvorderingen die worden ingesteld bij een op grond van artikel 82, lid 5, van verordening nr. 6/2002 aangezochte rechtbank altijd de lex fori moet worden toegepast en de tweede prejudiciële vraag dus bevestigend wordt beantwoord, wordt het hardnekkige probleem van de verkoopaanbieding en de advertentie op internet door in derde landen gevestigde marktdeelnemers met betrekking tot goederen die inbreuk maken op unitaire communautaire intellectuele-eigendomsrechten, in contexten die afwijken van die van de onderhavige prejudiciële verwijzing, niet opgelost.

Dergelijke in derde landen gevestigde marktdeelnemers kunnen namelijk in principe worden gedagvaard voor de rechter van de woonplaats van een eiser op het grondgebied van de Unie of subsidiair de rechter van de plaats van diens vestiging op hetzelfde grondgebied of meer subsidiair voor de rechter van de zetel van het EUIPO.44.

In die situaties is de omvang van de bevoegdheid van een rechter bij wie een vordering wegens inbreuk is ingesteld ten eerste niet beperkt tot het grondgebied van één lidstaat. Bovendien kunnen de geschillen, in de bewoordingen van punt 103 van het arrest Nintendo, betrekking hebben op verschillende inbreukmakende handelingen. A priori is er dus geen enkele reden om de uitlegging in dit arrest, die erin resulteert dat het recht van een derde staat wordt aangewezen als het recht dat van toepassing is op de nevenvorderingen bij een vordering wegens inbreuk, niet toe te passen.

Ten tweede zou de houder zich, om zich met betrekking tot in het kader van een vordering wegens inbreuk ingestelde nevenvorderingen op het daarvoor geldende recht van een lidstaat te kunnen beroepen, tot een rechter moeten wenden op grond van artikel 82, lid 5, van verordening nr. 6/2002. Om zich op een nationaal recht te kunnen beroepen en bescherming te vragen voor het gehele grondgebied van de Unie, zou die houder zich dan bovendien tot rechters in alle lidstaten moeten wenden. Vanuit het oogpunt van de opzet van deze verordening en rekening houdend met de territoriale werkingssfeer van de rechten van de houder van een gemeenschapsmodel, die een unitair karakter hebben en zich in beginsel uitstrekken over het gehele grondgebied van de Unie, lijkt een dergelijk resultaat weinig bevredigend.

Dit gezegd zijnde, het is juist dat de Rome II-verordening in artikel 3 bepaalt dat het door die verordening aangewezen recht van toepassing is, ongeacht of dat het recht van een lidstaat is.

Toepassing van het recht van een derde staat om de verordening van de Unie aan te vullen wat betreft een unitair communautair intellectuele-eigendomsrecht kan evenwel twijfels doen rijzen.

De territoriale omvang van de door verordening nr. 6/2002 aan de houder van een gemeenschapsmodel verleende rechten strekt zich namelijk in beginsel uit tot het gehele grondgebied van de Unie, waarop de gemeenschapsmodellen een eenvormige bescherming genieten en rechtsgevolgen hebben.45. In een land waarin een communautair intellectuele-eigendomsrecht niet wordt erkend, kan dus geen inbreuk op dat recht worden gemaakt in de zin van artikel 8, lid 2, van de Rome II-verordening. Deze uitlegging is gebaseerd op de overwegingen die kunnen doen denken aan de overwegingen in de rechtsliteratuur met betrekking tot het samenvallen van een inbreuk op een intellectuele-eigendomsrecht en een inbreukhandeling.46. Bovendien heeft de bij richtlijn 2004/48 gerealiseerde harmonisatie van de maatregelen, procedures en rechtsmiddelen die nodig zijn om de — met name bij verordening nr. 6/2002 verleende — intellectuele-eigendomsrechten te handhaven, enkel betrekking op de lidstaten.

Wanneer het aanbod dat ten grondslag ligt aan het te koop aanbieden en in de handel brengen in een andere derde staat op het internet is geplaatst, kan die staat bijgevolg geen ‘land waar de inbreuk is gepleegd’ in de zin van artikel 8, lid 2, van de Rome II-verordening zijn. Bij de vaststelling welk recht op grond van die bepaling van toepassing is, hoeft enkel rekening te worden gehouden met het recht van de lidstaten waar zich consumenten bevinden tot wie een advertentie op het internet is gericht en waar de betrokken goederen in de handel worden gebracht. Anders dan andere collisieregels in die verordening, wijst de collisieregel in artikel 8, lid 2 uitsluitend het recht van de lidstaten als het toepasselijke recht aan. Deze collisieregel bevindt zich niet in een juridisch vacuüm en moet worden gelezen in samenhang met de verordeningen inzake unitaire communautaire intellectuele-eigendomsrechten die een eenvormige bescherming genieten en rechtsgevolgen hebben op het gehele grondgebied van de Unie.

Het is zeker juist dat die uitlegging ertoe kan leiden dat er meer dan één recht in aanmerking komt als het recht dat van toepassing is volgens artikel 8, lid 2, van de Rome II-verordening. Om niet meer dan één recht te hoeven toepassen, moet op zijn minst worden getracht om voor het grondgebied van de Unie een oorspronkelijke of centrale inbreukmakende handeling aan te wijzen.

Zonder de onvolkomenheden van de in het arrest Nintendo gehanteerde uitlegging te miskennen, wordt in diezelfde geest in de rechtsliteratuur aangevoerd dat wanneer de oorspronkelijke inbreukmakende handeling in de zin van dat arrest in een derde staat is verricht, kan worden overwogen niet het recht van die staat maar het recht van een van de lidstaten waar de inbreuk gevolgen heeft gehad of het recht van een lidstaat die nauw verbonden is met de inbreuk op de intellectuele-eigendomsrechten, toe te passen.47.

Onverminderd de overige opmerkingen hierboven, handhaaf ik de zienswijze die ik naar voren heb gebracht in punt 74 van deze conclusie.